Three Faces of Wrath. How John Casian Was Writing in a New Way about an Old Issue


In this short study we follow selected aspects of the problem of anger as found in the writings of the Christian monk and theologian John Cassian (c. 360 – c. 435), teachings drawing upon both philosophical considerations and monastic tradition. Writing on the subject of anger, Cassian proceeded from theological questions (what is the nature of God) through exegetical, anthropological, and ethical perspectives, to issues embedded in the theory of monastic asceticism. The far-reaching complexity he brings to the problem is a result, on the one hand, of the rich philosophical and exegetical background of Cassian's reflection and, on the other, from his deep intuitions. For example, he knew (perhaps too well) that anger is something not simple to judge, nor is it always bad, since God himself is sometimes angry, and human beings can be angry at sin. Cassian's work, the balanced product of a keen monastic mind, offers the modern reader – even after all these ages – much to reflect upon.


John Cassian; anger; philosophy; exegesis; monasticism

Apoftegmaty Ojców Pustyni (tł. M. Borkowska) (Źródła Monastyczne 4; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2007) I.
Athénagore, Supplique au sujet des chrétiens et Sur la résurrection des morts (red. B. Pouderon) (SCh 379; Paris: Cerf 1992); tł. polskie: Atenagoras z Aten, Prośba za chrześcijanami. O zmartwychwstaniu umarłych (tł. S. Kalinkowski) (Warszawa: Pax 1985).
Évagre le Pontique, Les six centuries des „Kephalaia gnostica” (red. A. Guillaumont) (Patrologia Orientalis 28; Trunhout: Brepols 1985).
Homerus, Ilias (red. G. Dindorf – C. Hentze) (Lipsiae: B.G. Teubneri 1914); tł. polskie: Homer, Iliada (tł. K. Jeżewska) (Warszawa: Prószyński i S-ka 2005).
Jean Cassien, Conférences (red. E. Pichery) (SCh 42, 54, 64; Paris: Cerf 1955, 1958, 1959); tł. polskie: Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami (tł. A. Nocoń) (Źródła Monastyczne 28, 70; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2002, 2015) I-II.
I papiri copti del Museo Egizio di Torino (red. F. Rossi) (Torino: Ermanno Loescher 1887) I.
Seneca, Moral Essays (red. J.W. Basore) (Loeb Classical Library 214; Cambridge, MA – London: Harvard University Press 1928) I; tł. polskie: Seneka, Dialogi (tł. L. Joachimowicz) (Warszawa: Pax 1998).

Barison P., „Ricerche sui monasteri dell’Egitto bizantino ed arabo secondo i documenti dei papiri greci”, Aegyptus 18 (1938) 29-148.
Baron A., Neoplatońska idea Boga a ewangelizacja (Myśl Teologiczna 50; Kraków: WAM 2005).
Bunge G., Wino demonów. Nauka Ewagriusza z Pontu o gniewie i łagodności (tł. A. Ziernicki) (Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2009).
Casiday A., Reconstructing the Theology of Evagrius Ponticus. Beyond the Heresy (Cambridge: Cambridge University Press 2013).
Casiday A., Tradition and Theology in St. John Cassian (Oxford: Oxford University Press 2006).
Chadwick O., John Cassian. A Study in Primitive Monasticism (Cambridge: Cambridge University Press 1950).
Dodds E.R., Grecy i irracjonalność (tł. J. Partyka) (Bydgoszcz: Homini 2002).
Drioton E., „La discussion d’un moine anthropomorphite audien avec le patriarche Théophile d’Alexandrie”, Revue de l’Orient Chrétien 10 (1915) 92-100, 113-128.
Goodrich R.J., Contextualizing Cassian. Aristocrats, Asceticism, and Reformation in Fifth-Century Gaul (Oxford: Oxford University Press 2007).
Greek-English Lexicon (red. H.G. Liddell – R. Scott) (Oxford: Clarendon Press 1958).
Hiżycki S., „Czy mnich może złamać obietnicę daną przełożonemu? O pewnym prowokującym wątku w XVII Rozmowie Jana Kasjana”, Cenobium 24 (2017) 67-78.
Jaeger W., Teologia wczesnych filozofów greckich (tł. J. Wocial) (Kraków: Homini 2007).
Joachmowicz L., „Wstęp”, [w:] Seneka, Dialogi (tł. L. Joachimowicz) (Warszawa: Pax 1998) 45-49.
Kirk G.S. – Raven J.E. – Schofield M., Filozofia przedsokratejska (tł. J. Lang) (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1999).
Long A.A., Stoic Studies (Berkeley, CA – Los Angeles – London: University of California Press 1996).
Marsili S., Giovanni Cassiano ed Evagrio Pontico (Studia Anselmiana 5; Roma: Editrice Anselmiana 1936).
Misiarczyk L., Osiem logismoi w pismach Ewagriusza z Pontu (Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2007).
Nehring P., „Św. Augustyn – asceta, mnich, biskup”, [w:] Św. Augustyn, Pisma monastyczne (tł. P. Nehring – M. Starowieyski – R. Szaszka) (Źródła Monastyczne 27; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2002) 23-135.
Nocoń A., „Przyjaźń w ujęciu Jana Kasjana”, [w:] Jan Kasjan, O przyjaźni. Rozmowa XVI z abba Józefem (tł. A. Nocoń) (Z Tradycji Mniszej 49; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2011) 7-29.
Nussbaum M.C., The Therapy of Desire. Theory and Practice in Hellenistic Ethics (Princeton – Oxford: Princeton University Press 2009).
Oxford Latin Dictionary (red. C.T. Lewis) (Oxford: Clarendon Press 1984).
A Patristic Greek Lexicon (red. G.W.H. Lampe) (Oxford: Clarendon Press 1984).
Plezia M., Słownik języka łacińskiego (Warszawa: PWN 1999) IV.
Sheridan M., „Hiob i Paweł. Filozofia i egzegeza w Rozmowie VI”, [w:] Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami (tł. A. Nocoń) (Źródła Monastyczne 70; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2015) II, 53-92.
Sheridan M., Kasjan i formowanie się autorytatywnej tradycji”, [w:] Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami (tł. A. Nocoń) (Źródła Monastyczne 70; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2015) II, 23-51.
Sheridan M., Language for God in Patristic Tradition. Wrestling with Biblical Anthropomorphism (Downers Grove, IL: IVP Academic 2015).
Sorabji R., Emotion and Peace of Mind. From the Stoic Agitation to Christian Temptation (Oxford: Oxford University Press 2000).
Stewart C., Kasjan mnich (tł. T. Lubowiecka) (Źródła Monastyczne 34; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2004).
Wipszycka E., Drugi dar Nilu czyli o mnichach i klasztorach w późnoantycznym Egipcie (Źródła Monastyczne. Monografie 3; Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2014).
Vogüé A de., Histoire littéraire du mouvement monastique dans l’antiquité (Paris: Cerf 2002) VI.

Published : 2018-11-07

Hiżycki, S. (2018). Three Faces of Wrath. How John Casian Was Writing in a New Way about an Old Issue. Verbum Vitae, 34, 315-335.

Szymon Hiżycki
Tyniec Abbey  Poland

Szymon Hiżycki, benedyktyn tyniecki, studiował w Rzymie na Sant’Anselmo i Pontificio Istituto Orientale. Redaktor serii „Źródła Monastyczne” oraz edycji pism Kasjana i serii anonimowych apoftegmatów.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Authors who publish with this journal agree to the following terms:

(1) Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License (CC license Attribution-NoDerivatives 4.0 International) that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal. 

(2) Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.

(3) Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).