Teologiczna funkcja terminów καιρός i χρόνος w Apokalipsie Janowej


Abstrakt

Prezentowany artykuł zajmuje się teologiczną funkcją terminów καιρός i χρόνος w Apokalipsie Janowej. Rzeczownik kairos występuje pięć razy w księdze (1,3; 11,18; 12,12; 12,14; 22,10). Akcentuje on przede wszystkim interwencję Boga w dzieje świata i ludzi. Choć termin kairos nacechowany jest eschatologicznie, to jednak Bożej interwencji nie można jednak ograniczać jedynie do paruzji. Czasy eschatologiczne zostały bowiem zainaugurowane wraz z przyjściem Mesjasza na ziemię. Z tego powodu całe dzieje świata widziane z tej perspektywy stają się nieustannym kairos, kiedy to Bóg działa na rzecz ludu. Termin chronos, który w swoim podstawowym znaczeniu wskazuje na okres czasu, w Apokalipsie akcentuje czas widziany niejako z perspektywy człowieka (z ziemskiej perspektywy). Jest to zatem czas dany człowiekowi na nawrócenie (2,21), czas objawiania się Boga w historii (10,6). Jest to również czas działania Szatana, który widziany w świetle wydarzenia Mesjasza, jawi się jako „czas krótki” (6,11; 20,3), nawet jeśli dla wiernych jest to czas prześladowania.


Słowa kluczowe

Apokalipsa św. Jana; czas; kairos; chronos; teologia historii; καιρός; χρόνος

Aune D.E., The Cultic Setting of Realized Eschatology in Early Christianity (NovTSup 28; Leiden: Brill 1972).
Aune D.E., „God and Time in the Apocalypse of John”, The Forgotten God. Perspectives in Biblical Theology. Essays in Honor of Paul J. Achtemeier on the Occasion of his Seventy-fifth Birthday (red. A.A. Das – F.J. Matera) (Lousiville – London: Westminster John Knox Press 2002) 229–248.
Aune D.E., Revelation 1–5 (WBC 52a; Dallas: Word Book s Publisher 1997).
Aune D.E., Revelation 6–16 (WBC 52b; Nashville: Nelson 1997).
Barr J., Biblical Words for Time (Studies in Biblical Theology 33; London: SCM 22012).
Bauckham R., „Judgment in the Book of Revelation”, Ex Auditu 20 (2004) 1–24.
Beale G.K., The Book of Revelation (NIGTC; Grand Rapids: Eerdmans 1999).
Beckwith I.T., The Apocalypse of John (New York: The Macmillan Company 1919).
Bergmann C., Childbirth as a Metaphor for Crisis. Evidence from the Ancient Near East, the Hebrew Bible, and 1QH XI, 1-18 (BZAW382; Berlin – New York: De Gruyter 2008).
Bianchi E., L’Apocalisse di Giovanni. Commento esegetico-spirituale (Magnano: Edizioni Qiqajon 1990).
Bielecki S., Καιρός chrześcijanina w ujęciu listów św. Pawła (Lublin: RW KUL 1996).
Biguzzi G., Apocalisse. Nuova versione, introduzione e commento (Milano: Edizioni Paoline 2005).
Blount B.K., Revelation. A Commentary (NTL; Louisville: Westminster John Knox Press 2013) [Amazon Kindle Edition].
Caird G.B., A Commentary on the Revelation of St. John the Divine (London: Adam & Charles Black 1966).
Charles R.H., A Critical and Exegetical Commentary on the Revelation of St. John (ICC: Edinburgh: T & T Clark 1920).
Cullmann O., Christ and Time. The Primitive Christian Conception of Time and History (London: SCM Press LTD 31962).
Delling G., „χρόνος”, Theological Dictionary of the New Testament (red. G. Kittel – G. Friedrich) (Grand Rapids: Eerdmans 1964–1976) IX, 581–593.
Delling G., „καιρός κτλ”, Theological Dictionary of the New Testament (red. G. Kittel – G. Friedrich) (Grand Rapids: Eerdmans 1964-1976) III, 455–464.
Dochhorn J., Schriftgelehrte Prophetie. Der eschatologische Teufelsfall in Apc Joh 12 und seine Bedeutung für das Verständnis der Johannesoffenbarung (WUNT 268;Tübingen: Mohr Siebeck 2010).
den Dulk M., „Measuring the Temple of God: Revelation 11.1–2 and the Destruction of Jerusalem”, New Testament Studies 54 (2008) 436–449.
Farkaš P., La «Donna» di Apocalisse 12. Storia, bilancio, nuove prospettive (TGr.T 25; Roma: Editrice Pontificia Universitá Gregoriana 1997)
Giblin Ch.H., „The Millennium (Rev 20,4-6) as a Heaven”, New Testament Studies 45 (1999) 553–570.
Giblin Ch.H., „Structural and Thematic Correlations in the Theology of Revelation 16–22”, Biblica 55 (1974) 487–504.
Giesen H., „Ermutigung zur Glaubenstreue in schwerer Zeit. Zum Zweck der Johannesoffenbarung”, Trierer Theologische Zeitschrift 105 (1996) 61–67.
Giesen H., Die Offenbarung des Johannes (RNT; Regensburg: F. Pustet 1997).
Goldstein H, ἐκδικέω, Exegetisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. H. Balz – G. Schneider) (Stuttgart – Berlin – Köln: Kohlhammer 21992) I, 991–993.
Grabiner S., Revelation’s Hymns. Commentary on the Cosmic Conflict (LNTS 511; London – Oxford – New York: Bloomsbury T & T Clark 2016).
Günther H.W., Die Nah- und Enderwartungshorizont in der Apokalypse des heiligen Johannes (FB 41; Würzburg: Echter Verlag 1980).
Heil J.P., „The Fifth Seal (Rev 6,9-11) as a Key to the Book of Revelation”, Biblica 74 (1993) 220–243.
Hieke T., Nicklas T., „Die Worte der Prophetie dieses Buches”. Offenbarung 22,6-21 als Schlussstein der christlichen Bibel Alten und Neuen Testaments gelesen (BThSt 62; Neukirchen-Vluyn: Neukirchener 2003).
Holtz T., Die Offenbarung des Johannes (NTD 11; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2008).
Hübner H., „τελέω”, Exegetisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. H. Balz – G. Schneider) (Stuttgart – Berlin – Köln: Kohlhammer 21992) III, 830–932.
Jankowski A., Apokalipsa świętego Jana. Wstęp – Przekład z oryginału – Komentarz (PŚNT 12; Poznań: Pallottinum 1959).
Jenni E., „מָתָי”, Theologisches Handwörterbuch zum Alten Testament (red. E. Jenni – C. Westermann) (Gütersloch: Chr. Kaiser Verlagshaus 1994) I, 933–936.
Kalms J.U., Der Sturz des Gottesfeindes. Traditionsgeschichtliche Studien zu Apokalypse 12 (WMANT 93; Neukirchen-Vluyn: Neukircher Verlag 2001).
Kittel G., „ἔρημος κτλ”, Theological Dictionary of the New Testament (red. G. Kittel – G. Friedrich) (Grand Rapids: Eerdmans 1964–1976) II, 657–660.
Koch M., Drachenkampf und Sonnenfrau. Zur Funktion des Mythischen in der Johannesapokalypse am Beispiel von Apk 12 (WUNT II,184; Tübingen: Mohr Siebeck 2004).
Kotecki D., Duch Święty w zgromadzeniu liturgicznym w świetle Apokalipsy św. Jana (RiSB 26; Warszawa: Vocatio 2006).
Kotecki D., Kościół w świetle Apokalipsy (SBP 6; Częstochowa: Edycja św. Pawła 2008).
Kraft H., Die Offenbarung des Johannes (HNT 16a; Tübingen: Mohs Siebeck 1974).
Krodel G.A, Revelation (ACNT; Minneapolis: Augsburg Publishing House 1989).
Lohmeyer E., Die Offenbarung des Johannes (HNT 16; Tübingen: Mohr Siebeck 1953).
Lohse E., Die Offenbarung des Johannes (NTD 11; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1993).
Longenecker B.W., „‘Linked Like a Chain’: Rev 22.6-9 in Light of an Ancient Transition Technique”, New Testament Studies 47 (2001) 105–117.
Malina B.J., „Christ and Time: Swiss or Mediterranean?”, Catholic Biblical Quarterly 51 (1989) 1–30.
Malina B.J., Die Offenbarung des Johannes. Sternvisionen und Himmelsreisen (Stuttgart: Kohlhammer 2002).
Marino M., „Custodire il libro dell’Apocalisse”, Apokalypsis. Percorsi nell'Apocalisse in onore di Ugo Vanni (red. E. Bossetti – A. Colacrai) (Assisi: Cittadella 2005) 371–390.
Mounce R.H., The Book of Revelation (NICNT; Grand Rapids: Eerdmans 1997).
Nicklas T., „‘Die Seelen der Geschlachteten’ (Offb 6,9)? Zum Problem der leiblichen Auferstehung in der Offenbarung des Johannes”, The Human Body in Death and Resurrection (red. T. Nicklas – F.V. Reiterer – J. Verheyden) (DCL Yearbok 2009; Berlin – New York: Walter de Gruyter 2009) 329–350.
Osborne G.R., Revelation (BECNT; Grand Rapids: Baker Academic 2002).
Parchem M., Księga Daniela. Wstęp – przekład z oryginału – komentarz (NKB.ST 26; Częstochowa: Edycja św. Pawła 2008).
Pataki A.D., „A Non-Combat Myth in Revelation 12”, New Testament Studies 57 (2011) 258–272.
Popielewski W., Alleluja! Liturgia godów Baranka eschatologicznym zwycięstwem Boga (Ap 19,1-8) (SB 1; Kielce: ITB Verbum 2001).
Prigent P., Commentary on the Apocalypse of St. John (Tübingen: Mohr Siebeck 2001).
Ramsey Michaels J, Revelation (IVP NTCS 20; Downers Grove: IVP Academic 1997).
Rissi M., „κρίνω”, Exegetisches Wörterbuch zum Neuen Testament (red. H. Balz – G. Schneider) (Stuttgart – Berlin – Köln: Kohlhammer 21992) II, 787–794.
Rissi M., Was ist und was geschehen soll Danach. Die Zeit- und Geschichtsauffassung der Offenbarung des Johannes (Zürich – Stuttgart: Zwingli-Verlag 1965).
Rissi M., Zeit und Geschichte in der Offenbarung des Johannes (ATANT 22; Zürich: Zwingli-Verlag 1952).
Ritt H., Die Offenbarung des Johannes (NEchtB 21; Würzburg: Echter Verlag 1986).
Roloff J., Die Offenbarung des Johannes (ZBK 18; Zürich: Theologischer Verlag 1984).
Rubinkiewicz R., „Eschatologia Księgi Apokalipsy”, Roczniki Teologiczno-Kanoniczne 30,1 (1984) 85–94.
Satake A., Die Offenbarung des Johannes (KEK 16; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2008).
Schnackenburg R., Das Johannesevangelium 5–12 (HTKNT Sonderausgabe IV/2; Freiburg – Basel – Wien 2001).
Schrenk G., „ἐκδικέω κτλ.”, Theological Dictionary of the New Testament (red. G. Kittel – G. Friedrich) (Grand Rapids: Eerdmans 1964-1976) II, 442–446.
Schüssler Fiorenza E., The Book of Revelation. Justice and Judgment (Minneapolis: Fortress Press 21998).
Schüssler Fiorenza E., Priester für Gott. Studien zum Herrschafts- und Priestermotiv in der Apokalypse (NTAbh 7; München: Verlag Aschendorf 1972).
Siemieniec T., „The Concept of Judgment according to Rev 11:15-18”, The Biblical Annals 7 (2017) 87–106.
Siemieniec T., „Kościół jako Reszta Potomstwa Kobiety – Izraela w świetle Ap 12”, Gloriam praecedit humilitas (Prz 15,33). Księga Pamiątkowa dla Księdza Profesora Antoniego Troniny w 70. rocznicę urodzin (red. M. Szmajdziński) (Częstochowa: Wydawnictwo Archidiecezjalne „Regina Poloniae” 2015) 615–637.
Siemieniec T., Rola „Zasiadającego na tronie” w dziejach świata i ludzi. Studium z teologii Apokalipsy św. Jana (BibKielST 2; Kielce: Jedność 2012).
Siemieniec T., Teologiczna rola „ludzi” (οἱ ἄνθρωποι) w Apokalipsie Janowej (BibKielST 16; Kielce: Jedność 2018).
Siemieniec T., „Tożsamość «martwych» (οἱ νεκροί) w świetle Ap 20,4-5”, The Biblical Annals 7 (2017) 531–550.
Siemieniec T., „Zagrożenia wiary i sposoby ich przezwyciężania w świetle listów do Kościołów (Ap 2–3)”, Od wiary Abrahama do wiary Kościoła (red. M. Kowalski) (ABL 11; Lublin: Wydawnictwo KUL 2014) 175–214.
Smalley S.S., The Revelation to John. A commentary on the Greek text of the Apocalypse (Downers Grove: InterVarsity Press 2005).
Stefaniak L., Interpretacja 12 rozdziału Apokalipsy św. Jana w świetle historii egzegezy (Poznań: Pallottinum 1957).
Swete H.B., The Apocalypse of St John. The Greek Text with Introduction, Notes and Indices (London: MacMillan and Co. 1911).
Thomas R.L., Revelation 1–7. An Exegetical Commentary (Chicago: Moody Press 1992).
Treacy-Cole D., „Women in the Wilderness: Rereading Revelation 12”, Wilderness. Essays in Honour of Frances Young (red. R.S. Sugirtharajah) (LNTS 295; London – New York: T & T Clark 2005) 45–58.
Wojciechowski M., Apokalipsa świętego Jana. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (NKB.NT 20; Częstochowa: Edycja św. Pawła 2012).
Yarbro Collins A., The Combat Myth in the Book of Revelation (HDR 9; Missoula: Scholars Press 1976).
Zahn T., Die Offenbarung des Johannes. Zweite Hälfte. Kap. 6–22 (KNT 18; Leipzig: A. Deichertsche Verlagsbuchhandlung Dr. Werner Scholl 1926).
Pobierz

Opublikowane : 2018-03-14


Siemieniec, T. (2018). Teologiczna funkcja terminów καιρός i χρόνος w Apokalipsie Janowej. Verbum Vitae, (35), 307-342. https://doi.org/10.31743/vv.1937

Tomasz Marcin Siemieniec  tsiemi@poczta.onet.pl
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Teologii  Polska
https://orcid.org/0000-0002-5835-8908

Ks. Tomasz Siemieniec, prezbiter diecezji kieleckiej, doktor habilitowany nauk teologicznych, wykładowca Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach, adiunkt w Katedrze Teologii Protestanckiej w Instytucie Ekumenicznym KUL. Pola badań naukowych: Apokalipsa św. Jana, Biblia w duszpasterstwie, Biblia a ekumenizm, teoria i praktyka lectio divina.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl