Tajemnica Pięćdziesiątnicy. Lektura liturgiczna wydarzenia biblijnego


Abstrakt

Wydarzenie Pięćdziesiątnicy opisane przez św. Łukasza w Dziejach Apostolskich jest wydarzeniem, które Kościół nieustannie celebruje. Do wyrażenia treści tej tajemnicy w liturgii używa wielu tekstów biblijnych oraz liturgicznych. Ich analiza pozwala odczytać, jak dzisiaj w liturgii Kościół rozumie wydarzenie zesłania Ducha Świętego. Niniejszy artykuł sięga do kilku tekstów mszy wigilii Zesłania Ducha Świętego, aby w ich świetle podjąć liturgiczną lekturę wydarzenia biblijnego opisanego przez św. Łukasza. Janowa perykopa o wodzie żywej (J 7,37-39) zostanie najpierw krótko przeanalizowana pod kątem treści i struktury, po czym odczytana w świetle wersetu allelujatycznego, kolekty oraz antyfony komunijnej. Taka analiza pozwoli uchwycić kilka cech charakterystycznych misterium Pięćdziesiątnicy celebrowanego w aktualnej liturgii Kościoła.


Słowa kluczowe

Pięćdziesiątnica; Zesłanie Ducha Świętego; Duch Święty; Liturgia; Eucharystia; Dar niebieski

Źródła

Missale Romanum ex decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum, Ioannis Pauli PP. II cura recognitum, Editio typica tertia (Città del Vaticano: LEV 2008) (= MR(2008)).
Missale Romanum ex decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum, Ordo Lectionum Missae, Editio typica altera (Città del Vaticano: LEV 1981) (= OLM).
Sobór Watykański II, Konstytucja Dogmatyczna o Kościele „Lumen gentium”. Tekst łacińsko-polski (Poznań: Pallottinum 2008) (= LG).
Sobór Watykański II, Konstytucja o liturgii świętej „Sacrosanctum Concilium”. Tekst łacińsko-polski (Poznań: Pallottinum 2008) (= SC).
Corpus Antiphonalium Officii. III. Invitatoria et antiphonae (red. R.-J. Hesbert) (RED Fontes 9; Roma: Herder 1968).
Le sacramentaire Grégorien (red. J. Deshusses) (Spicilegium Friburgense 16/1; Fribourg: Éditions Universitaires 1979) (= GrH).
Liber sacramentorum Romanae Aecclesiae ordinis anni circuli (Cod. Vat. Reg. lat. 316/Paris Bibl. Nat. 7193, 41/56) (Sacramentarium Gelasianum) (red. L.C. Mohlberg – L. Eizenhöfer – P. Siffrin) (RED Fontes 4; Roma: Herder 1981) (= GeV).
Sacramentarium Veronense (Cod. Bibl. Capit. Veron. LXXXV [80]) (red. L.C. Mohlberg – L. Eizenhöfer – P. Siffrin) (RED Fontes 1; Roma: Herder 1994) (= Ve).

Studia

auf der Maur, H., Le celebrazioni nel ritmo del tempo. I. Feste del Signore nella settimana e nell’anno (La liturgia della Chiesa. Manuale di scienza liturgica 5; Torino: Elle Di Ci 1990).
Beasley-Murray, G.R., John (WBC 36; Nashville: Nelson 1999).
Cattaneo, E., Il culto cristiano in Occidente. Note storiche (Roma: CLV – Edizioni Liturgiche 1983).
Chavasse, A., „Leçons et oraisons des Vigiles de Pâques et de la Pentecôte dans le sacramentaire gélasien”, Ephemerides Liturgicae 69 (1955) 209-226.
Cocchini, F., „L’Evoluzione storico-religiosa della festa di Pentecoste”, Rivista Biblica 25 (1977) 297-326.
Congar, Y. – Rahner, K., La Pentecoste (Brescia: Queriniana 1989).
Daniélou, J., „Le symbolisme eschatologique de la Fête des Tabernacles”, Irénikon 31 (1958) 19-41.
de Vaux, R., Le istituzioni dell’Antico Testamento (Casale Monferrato: Marietti 1977).
Deshusses, J. – Darragon, B., Concordances et Tableaux pour l’étude des grands Sacramentaires (Fribourg: Éditions Universitaires 1983).
Devillers, L., La saga de Siloé. Jésus et la fête des Tentes (Jean 7,1–10,21) (Paris: Cerf 2005).
Fabris, R., Giovanni. Traduzione e commento (Roma: Borla 1992).
Infante, R., Giovanni. Introduzione, traduzione e commento (Nuova versione della Bibbia dai testi antichi 40; Cinisello Balsamo: San Paolo 2015).
Le Déaut, R., „Pentecóte et tradition juive”, Assemblées du Seigneur 51 (1963) 22–38.
Lupo, A.M., La sete, l’acqua, lo Spirito. Studio esegetico e teologico sulla connessione dei termini negli scritti giovannei (Roma: GBP 2003).
Marsili, S. – Sartore D., „Teologia liturgica”, Liturgia (red. D. Sartore – A.M. Triacca – C. Cibien) (Cinisello Balsamo: San Paolo 2001) 2001–2019.
Moloney, F.J., The Gospel of John (Collegeville: Liturgical Press 1998).
Petuchowski, J.J., Le feste del Signore. Le tradizioni ebraiche (Napoli: Edizioni Dehoniane 1987).
Potin, J., La fête de la Pentecôte. Étude des textes liturgiques (Paris: Cerf 1971).
Pristas, L., The Collects of the Roman Missals. A Comparative Study of the Sundays in Proper Seasons Before and After the Second Vatican Council (London – New York: Bloomsbury – Clark 2013).
Schnackenburg, R., Il vangelo di Giovanni. II. Commento ai capp. 5–12 (Commentario Teologico del Nuovo Testamento 4/2; Brescia: Paideia 1977).
Vicent, R., La festa ebraica delle capanne (Sukkot). Interpretazioni midrashiche nella Bibbia e nel giudaismo antico (Città del Vaticano: LEV 2000).
Wikenhauser, A., El evangelio según San Juan (Barcellona: Herder 1978).
Yee, G.A., Jewish Feasts and the Gospel of John (Eugene, OR: Wipf & Stock 2007).
Pobierz

Opublikowane : 2020-06-26


Jeziorski, S. (2020). Tajemnica Pięćdziesiątnicy. Lektura liturgiczna wydarzenia biblijnego. Verbum Vitae, 37(1), 215-225. https://doi.org/10.31743/vv.1945

Sławomir Jeziorski  sjeziorski@gmail.com
Wyższe Seminarium Duchowne w Rzeszowie, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8710-5259

Ks. Sławomir Jeziorski, prezbiter diecezji rzeszowskiej, dr, absolwent Papieskiego Ateneum św. Anzelma w Rzymie, wykładowca liturgiki oraz prefekt studiów w Wyższym Seminarium Duchownym w Rzeszowie.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl