Kto może zostać potępiony? Lektura kontekstualna Ap 21,8


Abstrakt

Autor artykułu dokonuje analizy kontekstualnej Ap 21,8. Tekst ten mówi o karze wiecznej, używając metafory jeziora ognia i siarki. Analiza tego obrazu w kontekście Apokalipsy św. Jana, całej Biblii, jak i literatury pozabiblijnej, prowadzi do wniosku, że jest to miejsce czy stan wiecznego potępienia, pozbawione nadziei, bez żadnej możliwości odmiany losu tych, którzy tam się znajdą. Jest ostatecznym pozbawieniem się możliwości wspólnoty z Bogiem. Ap 21,8 wymienia również listę potencjalnie zagrożonych wiecznym potępieniem. Analizowana w świetle pozostałych list z Apokalipsy św. Jana (9,20-21; 21,27; 22,15) pokazuje, że nie jest ona kompletna, a raczej rodzaj portretu lub modelu kogoś, kto może zostać potępiony. Wszystkie wymienione w tym tekście wady czy grzechy – w większym lub mniejszym stopniu – odnoszą się do idolatrii albo są jej konsekwencją. Stają się w ten sposób obrazem świata pogańskiego, w którym żyją chrześcijanie i który może zagrażać im od wewnątrz. W takim kontekście Ap 21,8 jest rodzajem przestrogi dla chrześcijan powołanych do wspólnoty zbawionych. Celem ich życia jest udział w Mieście Świętym (doskonałej wspólnocie z Bogiem i Barankiem), a nie w „jeziorze ognia i siarki”. Chrześcijanie mają żyć jak zbawieni, a nie jak ludzie tego świata, świata pogańskiego zanurzonego w idolatrii. Perykopa Ap 21,8-9 odczytana w kontekście całej księgi wskazuje na wszystkie szanse i możliwości, jakie otrzymują chrześcijanie, aby mieć udział w nieograniczonym życiu wiecznym.


Słowa kluczowe

kara wieczna; potępienie; grzech; Apokalipsa św. Jana; „jezioro siarki i ognia”; analiza kontekstualna

Aune, D.E., Apocalypticism, Prophecy, and Magic in Early Christianity (Grand Rapids, MI: Baker Academic 2006).
Aune, D.E., Revelation 17-22 (WBC 52c; Nashville, TN: Nelson 1988).
Beale, G.K., The Book of Revelation. A Commentary on the Greek Text (NIGTC; Grand Rapids, MI: Eerdmans 1999).
Benedykt XVI, Posynodalna adhortacja apostolska „Verbum Domini” (Watykan: Libreria Editrice Vaticana 2010).
Biguzzi, G., Apocalisse, nuova versione, introduzione e commento (I Libri Biblici. Nuovo Testamneto 20; Milano: Paoline 2005).
Biguzzi, G., I settenari nella struttura dell’Apocalisse. Analisi, storia della ricerca, interpretazione (Bologna: Dehoniane 1996).
Caird, G.B., A Commentary on the Revelation of St. John the Divine (New York: Harper and Row 1966).
Di Giorgio, M., Il mistero di „Babilonia la Grande” e della sua caduta nell’Apocalisse di Giovanni. Realtà profetico-sapienziale per il cristiano di oggi (Assisi: Cittadella 2016).
Górny, G., „Kościołowi, który nie mówi o grzechu, sprawiedliwości i piekle, grozi kryzys moralny”, https://wpolityce.pl/kosciol/436794-kosciolowi-ktory-nie-mowi-o-grzechu-grozi-kryzys-moralny (dostęp: 12.03.2019).
Kaczmarek, J., „Trynitologia Apokalipsy”, Warszawskie Studia Teologiczne 12 (1990) 71-84.
Karczewski, M., „Jezioro ognia i siarki w Księdze Apokalipsy św. Jana”, Biblica et Patristica Thoruniensia 5 (2012) 103-113.
Karczewski, M., Reinterpretacja Księgi Rodzaju w Apokalipsie św. Jana (Olsztyn: Studio Poligrafii Komputerowej „SQL” 2010).
Kostkiewiczowa, T., „Kontekst”, Słownik terminów literackich (red. J. Sławiński) (Wrocław et al.: Ossolineum 1988) 238.
Kotecki, D., Con Gesù nella barca (Mc 4,35-41; 6,45-52; 8,13-21). Contributo allo studio del discepolato nel Vangelo di Marco (Biblica et Patristica Thoruniensia. Series Monographiae 1; Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2015).
Kotecki, D., Duch Święty w zgromadzeniu liturgicznym w świetle Apokalipsy św. Jana (Rozprawy i Studia Biblijne 26; Warszawa: Vocatio 2006).
Kotecki, D., Jezus a Bóg Izraela w Apokalipsie św. Jana (Scripta Theologica Thoruniensia 27; Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2013).
Kotecki, D., Kościół w świetle Apokalipsy św. Jana (Series Biblica Paulina 6; Częstochowa: Święty Paweł 2008).
Kotecki, D., „Kryteria interpretacji Apokalipsy św. Jana”, Biblica et Patristica Thoruniensia 5 (2012) 15-34.
Kotecki, D., „Prawdziwi zwycięzcy w Apokalipsie św. Jana”, Nie wstydzę się Ewangelii. Księga pamiątkowa dla Biskupa Profesora Zbigniewa Kiernikowskiego w 65. rocznicę urodzin (red. W. Chrostowski) (Warszawa: Stowarzyszenie Biblistów Polskich 2011) 243-267.
Kotecki, D., „«Mieszkańcy ziemi» w Apokalipsie św. Jana”, Veritas cum Caritate – intellegentia cum Amore (red. C. Rychlicki – I. Werbiński) (Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2011) 251-285.
MacLeod, D.J., „The Seveneth ‘Last Thing’: The New Heaven and the New Earth (Rev 21:1-8)”, Bibliotheca Sacra 157 (2000) 439-451.
Müller, G.L., Dogmatyka katolicka (Warszawa: WAM 2015).
Nowińska, J.N., Motyw wojny dobra ze złem w Apokalipsie św. Jana (Rozprawy i Studia Biblijne 27; Warszawa: Vocatio 2006).
Olszewska, K., „Rozumienie postaci Goga i Magoga w Biblii i literaturze pozabiblijnej”, Studia Płockie 40 (2012) 97-106.
Olszewska, K., „Smok, Bestia, Fałszywy Prorok, Gog i Magog jako antagoniści Boga w Apokalipsie”, Teologia i Człowiek 26/2 (2014) 161-171.
Prigent, P., L’Apocalisse di S. Giovanni traduzione e commento (Roma: Borla 1985).
Rojas Gálvez, I., I simboli dell’Apocalisse (Bologna: Dehoniane 2016).
Segalla, G., „Teologia del NT: orientamenti attuali”, Nuovo Dizionario di Teologia Biblica (red. P. Rossano – G. Ravasi – A. Girlanda) (Ciniselo Balsamo: San Paolo 1988) 1546-1551.
Thomas, R.L., Magical Motifs in the Book of Revelation (LNTS 416; New York: T&T Clark 2010).
Vanni, U., La struttura letteraria dell’Apocalisse, wyd. 2 (Brescia: Morcelliana 1982).
Vanni, U., Apocalisse di Giovanni. II. Introduzione generale. Commento (red. L. Pedroli) (Assisi: Cittadella 2018).
Witkowski, S., „Wielki Babilon” w Janowej Apokalipsie jako kryptonim imperialnego Rzymu oraz świata wrogiego Bogu (Kraków: Wydawnictwo La Salette 2012).
Wojciechowski, M., Apokalipsa świętego Jana (Nowy Komentarz Biblijny. Nowy Testament 20; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2012).
Żywica, Z., „Z badań nad strukturą literacką księgi Apokalipsy”, Forum Teologiczne 2 (2001) 45-54.
Pobierz

Opublikowane : 2019-05-19


Kotecki, D. (2019). Kto może zostać potępiony? Lektura kontekstualna Ap 21,8. Verbum Vitae, (36), 133-160. https://doi.org/10.31743/vv.4683

Dariusz Kotecki  dkotecki@umk.pl
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydział Teologiczny  Polska
https://orcid.org/0000-0002-0763-0430

Ks. Dariusz Kotecki, prezbiter diecezji toruńskiej, profesor zwyczajny Uniwersytetu Mikołaj Kopernika w Toruniu, dziekan Wydziału Teologicznego oraz kierownik Katedry Biblistyki na tymże uniwersytecie, członek Zarządu Stowarzyszenia Biblistów Polskich; jego zainteresowania badawcze koncentrują się na ewangeliach synoptycznych (zwłaszcza Ewangelia według św. Marka) oraz Pismach Janowych (przede wszystkim Apokalipsa św. Jana); jest autorem pięciu monografii i kilkudziesięciu artykułów naukowych.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl