Medieval bishops' insignia and other metal tomb accessories in the collection of the Archdiocesan Museum in Wrocław
Romuald Kaczmarek
Uniwersytet Wrocławski , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-0230-9696
Jacek Witkowski
Uniwersytet Wrocławski , Polandhttps://orcid.org/0000-0001-6047-2868
Abstract
The collection of nine medieval relics from the bishops' tombs in Wrocław Cathedral is the second largest colletion of its kind in Poland. It boasts a varied chronology, ranging from the 13th to the 15th century, and includes chalices with patens, a pectoral cross, rings and a buckle. The literature devoted to them in scarce. The aim of this article is to provide an ordered presentation of this collection, together with a preliminary description of individual ites, expanded with new observations and, in some cases, criticism of previously expressed opinions. Spectometric tests also provided certainty as to the materials used to create the works. The silver chalices with a paten were obtained in 1887 from the tomb of Bishop Jodok of Rožemberk (1456-1467). They date back to the second half of the 13th century and were reused for the burial. All other items were excavated within a few days in December 1950, during the reconstruction of the cathedral after the destruction of World War II. The ring from the tomb of bishop Tomasz II (1270-1292) is silver and gilded, ending in lion heads and originally featuring a large oval stone. The ring from the tomb of Bishop of Lubusz/Lebus – Apeczko from Ząbkowice/Frankenstein (1345-1352), buried in Wroclaw Cathderal, was made of gold and decorated with sapphire. The bronze buckle, probably originally gilded, from the tomb of Bishop Henryk from Wierzbna/Würben (1302-1319) is an object of a different kind, quite common and perhaps used only for burial. The last group consists of items from the tomb of Konrad IV of Oleśnica/Öls, Bishop of Wroclaw (1417-1447): a chalice with a paten, a ring and a pectoral cross. The copper liturgical vessels bear no traces of gilding and are typical items made for burial purposes. The ring had been repaired only provisionally, probably just before burial. The flattened ends of the ring are decorated with an intriguing crown motif, and the small stone or imitation stone is pyramid-shaped. Undoubtedly, the most valuable item is the silver, gilded pectoral cross in the form of a crucifix, which may have belonged to Konrad before he became a bishop.
Keywords:
Wrocław Cathedral, bishop's insignia, medieval bishops' burials, goldsmithingSupporting Agencies:
Narodowy Program Rozwoju HumanistykiReferences
Źródła rękopiśmienne
Archiwum Archidiecezjalne we Wrocławiu
sygn. III-c-61, Journal des Museums – 1898, nr 1-1632.
Opracowania
Bogacka Katarzyna, Insygnia biskupie w Polsce. Pierścień, pektorał, infuła, XI-XVIII w., Warszawa 2008.
Dąbrowska Elżbieta, Groby, relikwie i insygnia. Studia z dziejów mentalności średniowiecznej, Warszawa 2008.
Dąbrowska Elżbieta, Średniowieczny ceremoniał pogrzebowy wyższego duchowieństwa polskiego – studium archeologiczno-historyczne, „Studia Źródłoznawcze”, 36 (1997) s. 9-29.
Die Kunstdenkmäler der Stadt Breslau, Bd. 1, Hg. L. Burgemeister, Breslau 1930. Glanz von Glaube und Frömmigkeit. Der Domschatz von Rottenburg, Hg. H. Kiebler, dargestellt u. erschlossen W. Urban, Lindenberg im Allgäu 2012.
Goldschmiedekunst des Mittelalters. Im Gebrauch der Gemeinden über Jahrhunderte bewahrt, Hg. B. Seyderhelm, Dresden 2001.
Józefowiczówna Krystyna, Sprawozdanie z prac naukowo-badawczych prowadzonych w katedrze poznańskiej w 1954 r., „Sprawozdania Archeologiczne”, 2 (1956) s. 150- 159.
Józefowiczówna Krystyna, Z badań nad architekturą przedromańską i romańską w Poznaniu, Wrocław 1963.
Nowakowski Dominik, Die Motten Schlesiens im Lichte archäologischer und schriftlicher Quellen, w: A castle as a status symbol, ed. A. Boguszewicz, J. Radziszewska, Wrocław 2020, s. 129-145.
Pietrusińska Maria, Katalog i bibliografia zabytków, w: Sztuka polska przedromańska i romańska do schyłku XIII wieku, cz. 2, red. M. Walicki, Warszawa 1971.
Sabisch Alfred, Die ältesten Bischofsgräber im Breslauer Dom. Studien zur Freilegung der Grüfte im unteren Planum des Hohen Chores (November 1950 bis März 1951), „Archiv für Schlesische Kirchengeschichte”, 20 (1962) s. 126-225.
Sawicki Jakub, Akcesoria stroju, w: Rytm rozwoju miasta na kulturowym pograniczu: studium strefy Placu Nowy Targ we Wrocławiu. The Rythm of the City Development at the Cultural Frontier: Study of Nowy Targ Square Zone in Wrocław, cz. 2, red. J. Piekalski, K. Wachowski, Wrocław 2018, s. 905-974.
Siebert Kristine, Kelche der ausgehenden Romanik bis zur Spätgotik. Ihre Ikonographie und formale Gestaltung, Göttingen 2015.
Soćko Adam, Sztuka w służbie wiary, w: Imagines Medii Aevi. Wystawa z okazji 1050. Rocznicy chrztu Polski, red. A. Soćko, Poznań 2016, s. 41-149.
Stasińska Agata, Tomyślak Mateusz, Śląska „ars moriendi”. Średniowieczne metalowe płyty nagrobne, Wrocław 2023.
Urban Wincenty, Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu oraz katalog jego zbiorów, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, 29 (1974) s. 221-259. (Crossref)
Walicki Michał, Wyposażenie artystyczne dworu i kościoła, w: Sztuka polska przedromańska i romańska do schyłku XIII wieku, cz. 1, red. M. Walicki, Warszawa 1971, s. 249- 303.
Wojcieszak Magdalena, Nekropole średniowiecznego i wczesnonowożytnego Wrocławia, Wrocław 2012.
Woźniak Michał, [Rec.: Elżbieta Dąbrowska, Groby, relikwie i insygnia. Studia z dziejów mentalności średniowiecznej (Collectio archeologica, historica et ethnologica, vol. II, red. Andrzej Janeczek), Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa 2008, ss. 376], „Biuletyn Historii Sztuki”, 71 (2009) nr 4, s. 585-589.
Wrześniowski Zygmunt, Przewodnik po Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu, Wrocław 1952.
Uniwersytet Wrocławski https://orcid.org/0000-0003-0230-9696
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
