Działalność Koła Księży Prefektów w Królestwie Polskim (1906-1908)
Ks. Roman Ceglarek
Akademia Katolicka w Warszawie ‒ Instytut Wyższych Studiów Teologicznych w Częstochowie , Polskahttps://orcid.org/0000-0001-6228-1950
Abstrakt
W pierwszej dekadzie XX wieku w zaborze rosyjskim powstawało wiele organizacji zawodowych, a jedną z nich była sekcja księży prefektów przy Stowarzyszeniu Nauczycielstwa Polskiego. W jej działalności, w latach 1906-1908, można wyróżnić dwa charakterystyczne wektory - katechetyczny i zawodowy. Pierwszy ukierunkowany był na działania mające na celu podniesienie efektywności lekcji religii i jakości praktyk religijnych uczniów. Z kolei drugi ogniskował się na różnych formach aktywności samych prefektów, dążących do poszerzania swoich kompetencji zawodowych i ubogacenia warsztatu pracy.
Słowa kluczowe:
katecheta, ksiądz prefekt, Królestwo Polskie, religiaBibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Akt Nowych w Warszawie (AAN)
sygn. 2/73/0/1.1/14. Sprawozdanie Sekcyi XX. Prefektów.
sygn. 2/73/0/1.1/16. Pismo zarządu sekcji Koła Księży Prefektów do Dyrekcji szkół początkowych prywatnych.
sygn. 2/73/0/1.1/16. Związek Polskich Towarzystw Nauczycielskich.
Źródła drukowane
[Gadowski Walenty], Pierwszy zjazd XX. Prefektów w Kongresówce, „Dwutygodnik Katechetyczny i Duszpasterski”, 10 (1906) nr 9, s. 283-287. (Crossref)
Gadowski Walenty, Z historji Dwutygodnika Katechetycznego, „Miesięcznik Katechetyczny i Wychowawczy”, 25 (1936) z. 4, s. 149-158.
Gomulicki Wiktor, Bezpartyjność-partyjna. (Pod adresem „Polskiego Związku nauczycielskiego”), „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 73, s. 1.
Jasiński Włodzimierz, Stan nauki religii w Królestwie Polskiem, w: Księga pamiątkowa kursu katechetycznego w Krakowie w dniach od 12 do 15 listopada 1913 r., wyd. Sz. Hanuszek, Kraków 1916, s. 242-261.
Koło księży prefektów, „Goniec Poranny”, (1907) nr 35, s. 2.
Koło prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 357, s. 3.
Kronika, „Szkoła Polska”, 2 (1907) nr 12-13, s. 484-485. (Crossref)
Mauersberger Jan, Jeszcze w sprawie Związku nauczycielskiego, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 52, s. 9.
Michalski Jan, Pierwsze dwa zjazdy ks. prefektów, „Nowe Tory”, 1 (1906) nr 6, s. 599-618.
[Moszczeńska] I[za], Religja w szkole, „Nowe Tory”, 1 (1906) nr 3, s. 255-275.
Nabożeństwa dla uczennic, „Kurjer Warszawski”, 88 (1908) nr 125, s. 4.
Narada księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 56, s. 5.
Narada przełożonych szkół polskich, „Polak-Katolik”, 2 (1907) nr 31, s. 3.
Nauka religii i moralności, „Głos Warszawski”, 1 (1908) nr 190, s. 2.
Nowy proboszcz par. Ś-go Zygmunta, „Goniec Częstochowski”, 1 (1907) nr 215, s. 2.
Od jutra, „Kurjer Warszawski”, 88 (1908) nr 25, s. 3.
Od ks. Seweryna Popławskiego, przewodniczącego Koła kks. Prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 295, s. 4.
Okólnik w sprawie modlitw, „Goniec Częstochowski”, 1 (1907) nr 280, s. 3.
Polski Związek Nauczycielski, „Nowe Tory”, 2 (1907) z. 4, s. 441-443.
Program nauczania religii rzymsko-katolickiej w szkołach Królestwa Polskiego, proponowany przez II Zjazd XX. Prefektów w Warszawie, Warszawa [1906].
Program nauczania religii rzymsko-katolickiej w szkołach średnich, Warszawa 1907.
Program nauk. Szkoła Handlowa VII-klasowa Zgromadzenia Kupców m. Warszawy, Warszawa 1908.
Program nauk w 7-mio klasowej Szkole Handlowej Żeńskiej Teodory Raczkowskiej, Warszawa 1909.
Program nauki religii rzymsko-katolickiej dla szkół średnich, Warszawa 1908.
Protokół zebrania ogólnego członków S.N.P. dn. 12/II.1911, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 4 (1911) t. 1, z. 4, s. 425-427.
Protokół Zebrania Ogólnego członków Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego dn. 8/II 1913, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 6 (1913) t. 1, nr 4, s. 378-381.
Przebieg kursu, w: Pamiętnik pierwszego kursu katechetycznego we Lwowie, wyd. A. Pechnik, Lwów 1908, s. 1-3.
Rabski Władysław, Anarchja wiecowa, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 62, s. 3-4.
Rada szkolna, „Wiadomości Codzienne”, 1 (1908) nr 5, s. 3.
Rewizja, „Goniec Poranny”, (1907) nr 480, s. 1.
Rewizja w Stowarzyszeniu, „Kurier Warszawski”, 7 (1907) nr 288, s. 2.
Sekcja księży prefektów, „Goniec Wieczorny”, (1907) nr 571, s. 3.
Sekcja księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 286, s. 5.
Sekcja księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 88 (1908) nr 36, s. 3.
Sekcja ks. prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 328, s. 3.
Sprawozdanie szkolne za rok 1906-7. Pierwsza Prywatna 7-o klasowa Szkoła Komercyjna Żeńska A. Wereckiej, Warszawa 1908.
Sprawozdanie z działalności Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego za rok 1909, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 3 (1910) t. 1, z. 3, s. 286-294.
Sprawozdanie z życia Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego za rok 1908, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 2 (1909) t. 1, z. 2, s. 195-208.
Stała rada szkolna, „Kurjer Polski”, 11 (1908) nr 287, s. 2. (Crossref)
Szkic programu szkół handlowych zestawiony przez komisję kierowników szkół handlowych Królestwa Polskiego, Warszawa 1909.
Szkopowski Marcin, II zjazd ks. prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 232, s. 1-2.
Szkopowski Marcin, List otwarty do Polskiego Związku nauczycielskiego, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 62, s. 5.
Szkopowski Marcin, 1-szy krajowy zjazd prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 110, s. 4.
Szkopowski Marcin, Sztuka i młodzież, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 3 (1910) t. 1, z. 2, s. 198-200.
Szkopowski Marcin, Teatr dla młodzieży, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 2 (1909) t. 1, z. 3, s. 322-324.
Szkopowski Marcin, Teatr dla młodzieży, „Wychowanie w Domu i Szkole”, 3 (1910) t. 2, z. 6, s. 585-586.
III zjazd księży prefektów, „Polak-Katolik”, 2 (1907) nr 195, s. 2.
Trzeci zjazd ks. ks. prefektów w Warszawie, „Dziennik Wileński”, 2 (1907) nr 186, s. 3.
Trzeci zjazd XX. Prefektów w Kongresówce, „Dwutygodnik Katechetyczny i Duszpasterski”, 11 (1907) nr 16, s. 623-624.
Uchwały I-go zjazdu prefektów, „Słowo”, 25 (1906) nr 109, s. 2.
Uchwały III-go Zjazdu księży-prefektów, „Goniec Częstochowski”, 1 (1907) nr 233, s. 3.
Uchwały III-go zjazdu ks. prefektów, „Słowo”, 26 (1907) nr 230, s. 3.
Uchwały 3-go Zjazdu XX. Prefektów w Warszawie d. 24. 25 i 26 sierpnia r. b., „Wiadomości Pasterskie”, 3 (1907) nr 9, s. 570.
Ustawa Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego, Warszawa 1906.
Wolność religijna w Kongresówce, „Dwutygodnik Katechetyczny i Duszpasterski”, 11 (1907) nr 17, s. 661-662.
W sprawie modlitw szkolnych, „Goniec Poranny”, (1907) nr 469, s. 2.
Z Koła ks. prefektów, „Goniec Poranny”, (1907) nr 13, s. 2.
Z powodu zapowiedzianego zjazdu księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 233, s. 2.
Zamach na szkolnictwo, „Nowe Tory”, 2 (1907) z. 4, s. 443-445.
Zarząd Koła księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 334, s. 5.
Zarząd Koła księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 133, s. 2.
Zarząd koła księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 272, s. 3.
Zarząd Koła ks. ks. prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 251, s. 3.
Zarząd sekcji kks. prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 344, s. 5.
Zarząd sekcji księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 342, s. 4.
Zarząd sekcji księży prefektów, „Kurjer Warszawski”, 88 (1908) nr 65, s. 3.
Zarząd sekcji ks. prefektów, „Kurjer Warszawski”, 86 (1906) nr 320, s. 3.
Ze Stow. nauczycielstwa polskiego, „Kurjer Warszawski”, 87 (1907) nr 89, s. 3.
Ze Stowarzyszenia N. P. Sekcya ks. ks. Prefektów, „Sprawy Szkolne”, 1 (1908) nr 5, s. 405.
Zjazd księży prefektów, „Goniec Częstochowski”, 1 (1907) nr 174, s. 2.
Zjazd pisarzy i dziennikarzy polskich katolickich, „Wiara”, 1 (1907) nr 21, s. 321-322.
Zjazd pisarzy katolickich, „Polak-Katolik”, 2 (1907) nr 140, s. 1-2.
Zjazd pisarzy katolickich książek i gazet, „Gazeta Świąteczna”, 27 (1907) nr 1377, s. 3.
Zjazd w Warszawie katolickich pisarzy polskich książek i gazet, „Gazeta Świąteczna”, 27 (1907) nr 1364, s. 3.
Opracowania
Ceglarek Roman, Pierwszy zjazd katechetyczny prefektów szkolnych Królestwa Polskiego w Częstochowie, „Częstochowskie Studia Teologiczne”, 48 (2021) s. 11-27.
Ceglarek Roman, Programming Religious Education in Secondary Schools at Catechetical Congresses in the Kingdom of Poland in the First Decade of the Twentieth Century, „Poznańskie Studia Teologiczne”, 43 (2023) s. 223-250. (Crossref)
Kamiński Zbigniew, Lat trzydzieści, „Miesięcznik Katechetyczny i Wychowawczy”, 25 (1936) z. 9, s. 391-402.
Kujawski Kazimierz, W roku 1906, „Przegląd Pedagogiczny”, 51 (1932) nr 1, s. 27-30.
Majcher Edward, Działalność katechetyczna ośrodka warszawskiego w latach 1918-1939 na tle ruchu katechetycznego, Warszawa 1996.
Majewski Wacław, Budny Władysław Edward (1868-1907), w: Polski słownik biograficzny, t. 3, red. [W. Konopczyński], Kraków 1937, s. 99-100.
Schoenbrenner Janina, Początki Polskiego Związku Nauczycielskiego i Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego w materiałach Zespołu Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych Archiwum Akt Nowych w Warszawie, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, 21 (1978) s. 85-119.
Sosnowski Paweł, Dzieje Stowarzyszenia Nauczycielstwa Polskiego (1905-1919), Warszawa 1930.
Akademia Katolicka w Warszawie ‒ Instytut Wyższych Studiów Teologicznych w Częstochowie https://orcid.org/0000-0001-6228-1950
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
