Odpowiedź na zastrzeżenia dziewięciu pozytywnych głosów Konsultorów Teologów względem Positio w procesie beatyfikacyjnym i kanonizacyjnym Sługi Bożego Kardynała Augusta Hlonda, Prymasa Polski
Ks. Stanisław Zimniak SDB
Salezjański Instytut Historyczny w Rzymie , Polskahttps://orcid.org/0009-0009-4704-2156
Abstrakt
Positio super vita, virtutibus, fama sanctitatis Sługi Bożego kard. Augusta Hlonda, prymasa Polski, członka Zgromadzenia Salezjańskiego oraz założyciela Societatis Christi pro Emigrantibus (1881-1948), została poddana głosowaniu na Specjalnym Kongresie Konsultorów Teologicznych w dniu 9 marca 2017 roku. Positio, której relatorem był ks. Ambroży Eszer OP, uzyskała jednogłośną aprobatę - dziewięć głosów "za" na dziewięć oddanych. W następstwie głosowania Postulacja Generalna Zgromadzenia Salezjańskiego została poproszona o odniesienie do kilku zastrzeżeń i pytań sformułowanych przez konsultorów. Dotyczyły one przede wszystkim okoliczności związanych z obsadą urzędów administratorów apostolskich w okresie bezpośrednio powojennym, a w szczególności kwestii prawdomówności prymasa Hlonda. Ponadto wskazano na brak udokumentowanej opinii ówczesnych biskupów niemieckich oraz na potencjalny wpływ ich "zastrzeżeń" na przebieg procesu. Wyrażono również wątpliwości co do heroicznego praktykowania przez Sługę Bożego cnót roztropności i sprawiedliwości. Ostatnia uwaga odnosiła się do problematyki ślubów zakonnych i przebiegu studiów. Niniejszy artykuł stanowi odpowiedź na powyższe zastrzeżenia.
Słowa kluczowe:
proces kanonizacyjny Prymasa Polski kard. Augusta Hlonda, odpowiedź na zastrzeżenia watykańskich konsultorów teologicznychBibliografia
Źródła
Centralne Archiwum Salezjańskie (ASC)
List A. Hlonda do G. Barberisa z 2 lipca 1900 r., B713.
List A. Hlonda do G. Barberisa z 26 sierpnia 1900 r., B713.
List G. Barberisa do C. Cagliero z 11 października 1897 r., B713.
Archiwum Postulacji Zgromadzenia Salezjańskiego w Rzymie (APZS)
List bpa Karla Lehmanna, Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Niemiec do ks. Egidio Viganò, Przełożonego Generalnego Salezjanów z 4 maja 1995 r.
List ks. Pasquale Liberatore, Postulatora Zgromadzenia Salezjańskiego do abpa Giovanniego Battisty Re, Zastępcy do Spraw Ogólnych Watykanu, 2 grudnia 1993 r.
List ks. Stanisława Wilka do Prymasa Polski, kard. Józefa Glempa, Lublin, 12 V 1999 r.
List Wikariusza Generalnego ks. Juana E. Vecchiego do bpa Karla Lehmanna z 25 maja 1995 r., kopia.
Sprawozdanie niemiecko-polskiej komisji historyków do zbadania niewyjaśnionych kwestii związanych z osobą kardynała Hlonda, Berlin, 5 lutego 1999 r., kopia.
Świadectwo odejścia, N° Książeczki legitymacyjnej 3.475. L. 1034.909, kopia.
Archiwum Sacra Congregazione pro Negotiis Eclesiasticis Extraordinariis, Polonia 262 I
Relacja kardynała Augusta Hlonda do mons. Domenico Tardiniego, Situazione religiosa sui nuovi territori della Repubblica Polacca ossia nelle terre già germaniche, che la Conferenza di Potsdam rilasciò alla Polonia, Poznań, 28 sierpnia 1945 r. (Prot. n. 7357/45).
Relacja kardynała Augusta Hlonda do mons. Domenico Tardiniego, Situazione ecclesiastica in Polonia il 15 settembre 1945 (Prot. n. 6985/45).
Źródła drukowane
Hlond August, O katolickie zasady moralne, „Miesięcznik Kościelny. Organ Archidiecezji Gnieźnieńskiej i Poznańskiej”, 51 (1936) nr 4, s. 113-129.
Hlond August, Orędzie do ludności katolickiej Ziem Odzyskanych, „Wiadomości Archidiecezjalne
Warszawskie”, 32 (1948) nr 6, s. 101-106.
Opracowania
Beatificationis et Canonizationis Servi Dei Augusti Iosephi Hlond. S.R.E. Card. Arch. Metropolitae Gnesnesis et Varsaviensis Primatis Poloniae Societatis Salesianae Professi et Fundadoris Societatis Christi Pro Emigrantibus (1881-1948), vol. I-II, Roma 2008.
Beatificationis et Canonizationis Servi Dei Augusti Iosephi Hlond. S.R.E. Card. Arch. Metropolitae Gnesnesis et Varsaviensis Primatis Poloniae Societatis Salesianae Professi et Fundadoris Societatis Christi Pro Emigrantibus (1881-1948), Relatio et Vota Congressus Peculiaris Super Virtutibus. Die 9 Martii An. 2017 Habiti, Roma 2017.
Bosco Giovanni, Costituzioni della società di S. Francesco di Sales [1858]-1875, testi critici a cura di F. Motto, Roma 1982.
Codevilla Giovanni, Dallo scontro all’incontro. 1917-1997: ottanta anni di politica ecclesiastica russa, „Stato, Chiese e pluralismo confessionale”, (2015) n. 2, s. 1-97.
Codevilla Giovanni, Storia della Russia e dei Paesi limitrofi. Chiesa e Impero, vol. III, L’impero sovietico (1917-1990), Milano 2016.
Giovanni Paolo II, Conservate la fedeltà a Cristo, alla sua croce, alla Chiesa, w: Insegnamenti di Giovanni Paolo II, vol. I, Città del Vaticano 1978, s. 52-53.
Grulich Rudolf, Kardynał August Hlond ausdeutscher Sicht, w: Il primate di Polonia card. Augusto Hlond di fronte ai grandi conflitti dell’epoca: la Seconda guerra Mondiale e la guerra fredda / Prymas Polski kard. August Hlond wobec wielkich konfliktów epoki: drugiej wojny światowej i zimnej wojny, a cura di L. Kuk, S. Zimniak, Roma 2012, s. 183-194.
Il primate di Polonia card. Augusto Hlond di fronte ai grandi conflitti dell’epoca: la Seconda guerra mondiale e la guerra fredda / Prymas Polski kard. August Hlond wobec wielkich konfliktów epoki: drugiej wojny światowej i zimnej wojny, a cura di L. Kuk, S. Zimniak, Roma 2012.
Jacewicz Wiktor, Woś Jan, Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, Warszawa 1977.
Kobiela Łukasz, August Hlond 1881-1948, Katowice-Warszawa 2018.
La Chiesa cattolica e il comunismo in Europa centro-orientale e in Unione Sovietica, a cura di J. Mikrut, Verona 2017.
Pietrzak Jerzy, Il cardinale August Hlond e la sua missione politico-pastorale negli anni 1945-1948, w: Testimoni della fede. Esperienze personali e collettive dei cattolici in Europa centro-orientale sotto il regime comunista, a cura di J. Mikrut, Verona 2017, s. 671-689.
Pietrzak Jerzy, Pełnia prymasostwa. Ostatnie lata prymasa Polski kardynała Augusta Hlonda 1945-1948, t. I-II, Poznań 2009.
Sale Giovanni, Storia della Russia Ortodossa, „La Civiltà Cattolica”, 17 giugno 2017.
Serwatka Tomasz, Koncepcje społeczno-polityczne Prymasa Polski Augusta Hlonda (1926-1948), Poznań 2006.
Testamento di Giovanni Paolo II „Totus tuus ego sum”, „L’Osservatore Romano”, 8 aprile 2005.
Testimoni della fede. Esperienze personali e collettive dei cattolici in Europa centroorientale sotto il regime comunista, a cura di J. Mikrut, Verona 2017.
Wilk Stanisław, Kard. August Hlond jako organizator życia kościelnego w Polsce po II wojnie światowej: nadzwyczajne uprawnienia papieskie Prymasa dla Polski (8 VII 1945), w: Il Primate di Polonia card. August Hlond di fronte ai grandi conflitti dell’epoca: la seconda guerra mondiale e la guerra fredda / Prymas Polski kard. August Hlond wobec wielkich konfliktów epoki: drugiej wojny światowej i zimnej wojny, a cura di L. Kuk, S. Zimniak, Roma 2012, s. 143-156.
Wilk Stanisław, La realizzazione dello spirito salesiano da parte del Beato Bronisław
Markiewicz, Fondatore dei Micheliti, w: Don Michele Rua primo successore di don Bosco. Tratti di personalità, governo e opere (1888-1910), a cura di G. Loparco, S. Zimniak, Roma 2010, s. 423-436.
Wilk Stanisław, Nadzwyczajne uprawnienia Prymasa Polski Augusta kard. Hlonda w świetle dokumentów Stolicy Apostolskiej / Die Sondervollmachten des polnischen Primas August Hlond im Lichte der Dokumente des Heiliges Stuhls, Lublin 2020.
„...z głęboką perspektywą w dal”. Przemówienia, kazania i wspomnienia Sługi Bożego kard. Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, o Słudze Bożym kard. Auguście Hlondzie, Prymasie Polski, oprac. W. Necel TCHr, Szczecin 1998.
Zahorski Witold, Prymas Polski kardynał August Hlond we Francji (1940-1944), w: Il Primate di Polonia card. August Hlond di fronte ai grandi conflitti dell’epoca: la seconda guerra mondiale e la guerra fredda / Prymas Polski kard. August Hlond wobec wielkich konfliktów epoki: drugiej wojny światowej i zimnej wojny, a cura di L. Kuk, S. Zimniak, Roma 2012, s. 52-79.
Zieliński Zygmunt, Kościół w Polsce 1944-2002, Radom 2003.
Zimniak Stanisław, „Dusza wybrana”. Salezjański rodowód kardynała Augusta Hlonda Prymasa Polski, Warszawa-Rzym 2003.
Zimniak Stanisław, L’incidenza della „profezia” mariana del Servo di Dio card. August Hlond nella vita apostolica dei Servi di Dio card. Stefan Wyszyński e Giovanni Paolo II, „Salesianum”, 70 (2008) n. 2, s. 299-316. (Crossref)
Zimniak Stanisław, Stanowisko Prymasa Hlonda wobec systemów totalitarnych: nazistowskiego i sowieckiego, w: Il Primate di Polonia card. August Hlond di fronte ai grandi conflitti dell’epoca: la seconda guerra mondiale e la guerra fredda / Prymas
Polski kard. August Hlond wobec wielkich konfliktów epoki: drugiej wojny światowej i zimnej wojny, a cura di L. Kuk, S. Zimniak, Roma 2012, s. 81-127.
Żurek Robert, Die katholische Kirche Polens und die „Wiedergewonnenen Gebiete” 1945-1948, Frankfurt am Main 2014. (Crossref)
Żurek Robert, Kościół rzymskokatolicki w Polsce wobec Ziem Zachodnich i Północnych 1945-1948, Szczecin-Warszawa-Wrocław 2015.
Żurek Robert, Zwischen Nationalismus und Versöhnung. Die Kirchen und die deutsch-polnischen Beziehungen 1945-1956, Köln 2005.
Salezjański Instytut Historyczny w Rzymie https://orcid.org/0009-0009-4704-2156
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
