Creating a Platform for the Freedom of Thought: On Karol Wojtyła’s Contribution to the Establishment of the Faculty of Philosophy at the Pontifical Academy of Theology in Cracow
Kamil TROMBIK
Pontifical University of John Paul II in Krakow , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-0235-9490
Abstract
Karol Wojtyła was a member of the philosophical milieu of Cracow since the beginning of his academic carrier. After 1954, when the Faculty of Theology was removed from the Jagiellonian University, he became involved in maintaining and developing the intellectual life and traditions of Cracow. He initiated a number of research projects in the 1960s and 1970s, and he also promoted the development and integration of the academic community of Cracow within the former Faculty of Theology of the Jagiellonian University, which then became an independent and autonomous research and didactic unit. The result of this multifaceted activity was, among others, the decision of the Congregation for Catholic Education in 1976 to establish the Pontifical Faculty of Philosophy in Cracow, sealed, in 1981, with the motu proprio Beata Hedvigis. In this article, I focus on the various forms of Karol Wojtyła’s activity which resulted in a dynamic development of Christian philosophy in Cracow and contributed to the establishment of the Institute of Philosophy at the Pontifical Faculty of Theology which later evolved into the Faculty of Philosophy at the Pontifical Academy of Theology in Cracow, the academic institution known today as the Pontifical University of John Paul II.
Keywords:
Karol Wojtyła, John Paul II, The Pontifical Academy of Theology in Cracow, the history of Polish philosophy, Polish philosophyReferences
Bukowski, Kazimierz, Tadeusz Gadacz, Jan Galarowicz, et al. “Rola Karola Wojtyły – Jana Pawła II w kształtowaniu się krakowskiego ośrodka filozoficznego.” Logos i Ethos 4, no. 1 (1993): 289–301.
Głombik, Czesław. Początki neoscholastyki polskiej. Katowice: Wydawnictwo UŚ, 1991.
Heller, Michał. Interview by Kamil Trombik, Cracow, 16 May 2017. Historia Wydziału Filozoficznego PAT – wywiady. Dziekanat Wydziału Filozoficznego 1/2017, 2017, compact disc.
Heller, Michał, and Janusz Mączka. “Krakowska filozofia przyrody w okresie międzywojennym.” In Krakowska filozofia przyrody w okresie międzywojennym. Edited by Michał Heller, Janusz Mączka, Paweł Polak, and Małgorzata Szczerbińska-Polak. Tarnów: Wydawnictwo Biblos, 2007.
Heller, Michał, and Janusz Mączka. “Początki filozofii przyrody w Ośrodku Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie.” Roczniki Filozoficzne 54, no. 2 (2006): 49–62.
Hołub, Grzegorz, Tadeusz Biesaga, Jarosław Merecki, and Marek Kostur. Karol Wojtyła. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Ignatianum, 2019.
Jagiełło, Jarosław. “Spojrzenie w przyszłość: Ks. Józefa Tischnera myślenie o pracy.” Verbum Vitae, no. 25 (2014): 227–58.
Janik, Jerzy. “Nauka – religia – dzieje.” Tygodnik Powszechny, no. 43 (1980): 3–4.
Jan Paweł II. “Spotkanie z Papieską Akademią Teologiczną: Przemówienie Ojca Świętego.” In Jan Paweł II w Polsce: 1979, 1983, 1987; Przemówienia i homilie. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1989.
Kubiś, Adam. “Papieska Akademia Teologiczna na tle ogólnej sytuacji nauki katolickiej w Polsce.” Biuletyn Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, no. 4 (1985–1986): 19–20.
Kubiś, Adam. “Papieski Wydział Teologiczny w Krakowie (1954-1981).” In Wyższe szkolnictwo kościelne w Polsce: Wizja kardynała Karola Wojtyły i jej realizacja. Edited by Jędrzej Majka. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT, 2002.
Papieski Wydział Teologiczny w Krakowie w latach 1954-1981. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT, 2006.
Kubiś, Adam, and Jan Szczurek. “Nowy etap (1397-1997)”. In Wydział Teologiczny w Krakowie 1397-1997: Księga jubileuszowa. Edited by Stanisław Piech. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT, 1997.
Markowski, Mieczysław. Dzieje Wydziału Teologii Uniwersytetu Krakowskiego w latach 1397-1525. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT, 1996.
Mączka, Janusz. “Historia filozofii w Polsce: Krakowska szkoła filozofii przyrody, nauk przyrodniczych i matematyki.” In Historia filozofii polskiej: Dokonania, poszukiwania, perspektywy. Edited by Anna Dziedzic, Andrzej Kołakowski, Stanisław Pieróg, and Piotr Ziemski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper, 2007.
Morawiec, Edmund. “Sympozjum filozoficzne poświęcone analizie punktu wyjścia kinetycznego i teleologicznego argumentu na istnienie Boga.” Studia Philosophiae Christianae 4, no. 2 (1968): 225–70.
Morawiec, Edmund. “Sympozjum filozoficzne poświęcone problemowi poznania.” Studia Philo-sophiae Christianae 7, no. 1 (1971): 263–95.
Pieronek, Tadeusz, ed. Duszpasterski Synod Archidiecezji Krakowskiej 1972-1979. Vol. 1. Przebieg prac synodalnych. Dokumenty Synodu. Kraków: Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej, 1985
Polak, Paweł. “Rola Stefana Z. Pawlickiego (1839-1916) w kształtowaniu się krakowskiego ośrodka filozofii przyrody.” In Oblicza filozofii w nauce. Edited by Paweł Polak, Janusz Mączka, and Wojciech Grygiel. Kraków: Wydawnictwo Copernicus Center Press, 2017.
Polak, Paweł. “Tradycja krakowskiej filozofii w nauce: między XIX a XXI wiekiem.” In 40 lat filozofii w uczelni papieskiej w Krakowie. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UPJPII, 2018.
Polak, Paweł. “U źródeł krakowskiej filozofii przyrody.” Studia z Filozofii Polskiej 6 (2011): 135–53.
Snow, Percy Charles. Dwie kultury. Translated by Tadeusz Baszniak. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1991.
Studium Myśli Współczesnej. “Romantyzm – katolicyzm – Zbigniew Krasiński,” a symposium, 14–15 June 1974. Znak 26, no. 10 (244) (1974): 1239–322.
Tomczak, Andrzej. Od wyprawy górskiej do seminarium naukowego: Przyczynek do biografii Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Toruń: Towarzystwo Bibliofilów im. J. Lelewela, 1999.
Tomizm polski: 1879-1918; Słownik filozofów, s.v. “Stefan Pawlicki (1839-1916)” (by Mirosław Mylik). Edited by Bożena Listkowska and Artur Andrzejuk. Radzymin: Wydawnictwo Von Borowiecky, 2014.
Trombik, Kamil. “Jak rodziła się filozofia na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie? Zarys historyczny do roku 1991.” In 40 lat filozofii w uczelni papieskiej w Krakowie. Edited by Jarosław Jagiełło. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UPJPII, 2018.
Trombik, Kamil. Koncepcje fi lozofi i przyrody w Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie w latach 1978-1993: Studium historyczno-fi lozofi czne. Kraków: Wydawnictwo Scriptum, 2021.
Trombik, Kamil. “The Origin and Development of the Center For Interdisciplinary Studies: A Historical Outline by 1993.” Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, no. 66 (2019): 271–95.
Truchlińska, Bogumiła. Od Witelona do Karola Wojtyły: Z dziejów polskiej aksjologii i filozofii kultury. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2016.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Artykuł ks. prof. T. Wojciechowskiego niedopuszczony do druku w Analecta Cracoviensia w 1971 r.” In Sprawozdania, file PWT-0324. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Dziennik zajęć (Studium Myśli Współczesnej),” file PWT-4300. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Informacja ks. J. Tischnera o Przywydziałowym Studium Myśli Współ-czesnej PWT (Kraków, 9.10.1974). In Informacje 1973-1979 (Studium Myśli Współczesnej), file PWT-012. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “List Kardynała Karola Wojtyły do Księdza Józefa Tischnera z dnia 20 lutego 1974 roku.” In Dydaktyka i wychowanie: Założenia organizacyjno-programowe [1974, 1979, 1987-1989], file WT-40. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Notatka ze spotkania u Księdza Kardynała w sprawie Papieskiego Wydziału Filozoficznego dnia 4.04.1977 roku.” In Podstawy prawne, file WF-010. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 12.02.1964.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 1. 25.06.1963 – 5. 04. 1968, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 9.12.1966 roku.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 1. 25.06.1963 – 5. 04. 1968, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 7.11.1968 roku.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 5.12.1969 roku.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 18.05.1973 r.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 8.06.1973 roku. In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 14.11.1975.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol 3. 3.10.1974 – 24.06.1977, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 25.02.1976.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 3. 3.10.1974 – 24.06.1977, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Protokół z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 4.10.1977.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 4. 4.10.1977 – 23.01.1981, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. Protokół z posiedzenia Rady Wydziału w dniu 14.11.1980, w: Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 4. Vol. 4. 4.10.1977 – 23.01.1981, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Sprawozdania z działalności PWT 1972/1973-1976/1977.” In Sprawozdania, file PWT-0324. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Sprawozdanie z dnia 17.04.1975 r.” In Sprawozdania (Studium Myśli Współczesnej), file PWT-0323. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Tekst przemówienia Ojca św. Jana Pawła II w czasie spotkania z Radą Pa-pieskiego Wydziału Teologicznego dnia 9.06.1979 r.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 4. 4.10.1977 – 23.01.1981, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Załącznik do protokołu z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 21 czerwca 1969 roku.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Załącznik nr 1 do protokołu z posiedzenia Rady Wydziału z dnia 31.01.1970 roku.” In Protokoły z posiedzeń Rad Wydziału. Vol. 2. 10.06.1968 – 25.06.1974, file PWT-0022. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. “Zawiadomienie o Przywydziałowym Studium Myśli Współczesnej PWT, kierowane do duchownych i osób świeckich (Kraków, 1.10.1974).” In Programy-propozycje 1973-1983 (Studium Myśli Współczesnej), file PWT-400. Archiwum Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Wojtyła, Karol. “Miłość i odpowiedzialność.” Znak 12, no. 5 (71) (1960): 561–614.
Wojtyła, Karol. “Ocena możliwości zbudowania etyki chrześcijańskiej przy założeniach systemu Maxa Schelera.” In Wojtyła, Zagadnienie podmiotu moralności. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1991.
Wojtyła, Karol. Osoba i czyn. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1969.
Życiński, Józef. “Kartki z prehistorii OBI.” Zagadnienia Filozoficzne w Nauce, no. 25 (1999): 8–12.
