Fundamentalist Mormon Groups in Poland and Polish Criminal Law - an Analysis of Potential Threats and Regulations
Abstract
The article analyses the extent to which the Polish legal system is prepared for the possible emergence of fundamentalist Mormon groups, such as the Fundamentalist Church of Jesus Christ of Latter-Day Saints (FLDS). Particular emphasis is placed on the protection of children from sexual exploitation (Articles 200 and 200a of the Penal Code), the prevention of bigamy (Article 206 of the Penal Code), and the limitations arising from religious freedom. Polish criminal law provides tools for prosecuting illegal practices such as underage marriages and polygamy; however, its effectiveness may be limited in the case of groups operating in a closed and isolated manner. The article highlights potential legal gaps, particularly regarding informal plural relationships and the challenges of monitoring the activities of such communities. The purpose of this publication is to assess the adequacy of Polish regulations in protecting human rights and public order in relation to the activities of fundamentalist groups, as well as to suggest possible legal adjustments to counteract potential abuses more effectively.
Keywords:
religious fundamentalism, polygamy, protection of minors, criminal lawReferences
Akty prawne
Konstytucja Rzeczypospolitej |Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. , Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. − Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 236.
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. − Kodeks karny, tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 383 z późn. zm.
Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy − Kodeks karny, ustawy − Kodeks po- stępowania karnego, ustawy − Kodeks karny wykonawczy, ustawy − Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2009 r. Nr 206, poz. 1589 z późn. zm.
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. − Prawo prywatne międzynarodowe, tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 503.
Orzecznictwo
Reynolds v. United States, 98 U.S. 145 [1878].
State v. Jeffs, 2007 UT 91.
Pozostałe źródła
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy − Kodeks karny z dnia 7 października 2008 r., Druk nr 1465, Sejm VI kadencji. Pobrano z https://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/1465 (23.03.2026).
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy o Policji z dnia 31 października 2008 r., Druk nr 1276, Sejm VI kadencji. Pobrano z https://orka.sejm.gov.pl/Druki6ka.nsf/wgdruku/1276 (23.03.2026).
Literatura
Bielski, M. (2010). Rzecz o granicach usiłowania przestępstw formalnych i materialnych – na przykładzie art. 200 § 1 k.k. i art. 200a k.k. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych, 14(3), 101–116.
Buchała, K. (1980). Prawo karne materialne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Cieślak, M. (1995). Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa: Wydawnictwa Prawnicze PWN.
Driggs, K. (2011). Review: Polygamy and the FLDS: A Review of Four Books. The John Whitmer Historical Association Journal, 31(2), 117–131. Pobrano z http://www.jstor.org/stable/43200529 (2.06.2025).
Faller, K. C. (1990). Understanding Child Sexual Maltreatment. Newbury Park, CA: SAGE Publications.
Filar, M. (2010). Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: LexisNexis.
Grześkowiak, A., Wiak, K. (red.). (2024). Kodeks karny. Komentarz (wyd. 8). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Higdon, M. J. (2017). Polygamous Marriage, Monogamous Divorce. Duke Law Journal, 67(1), 79–134.
Karczewska, O. I. (2010). Mormoni amerykańscy w XIX wieku. Dzieje i ideały wychowawcze. Saeculum Christianum. Pismo historyczno-społeczne, 17(2), 181–212.
Komosa, A. (2014). Mormoni w Polsce. Pomagają Polakom poznać swoich przodków, bo rodzina „trwa wiecznie”. Pobrano z https://natemat.pl/122011,rodzina-to-jest-sila-mormoni-dbaja-o-to-bykazdy-polak-mogl-poznac-swoich-przodkow (24.03.2025).
Kosonoga-Zygmunt, J. (2024). Komentarz do art. 206. W: J. Majewski (red.), Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Królikowski, M., Zawłocki, R.. (red.). (2023). Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz do artykułów 117–221 (t. 1, wyd. 5). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Kulesza, J. (2025). Komentarz do art. 206. W: A. Behan, M. Filipczak, M. Grudecki, J. Kulesza, K. Patora, K. Wala, Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Loewy, A. H. (1975). Criminal Law in a Nutshell (2 wyd.). St. Paul, MN: West Publishing.
Marek, A. (2010). Kodeks karny. Komentarz. LEX/el.
Mozgawa, M. (2025). Komentarz do art. 206. W: M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany. LEX/el.
Mullen, R. (1967). The Mormons. London: W. H. Allen & Company.
Pawłowicz, Z. (2008). Leksykon Kościołów, ruchów religijnych i sekt w Polsce. Warszawa: Kuria Metropolitalna w Częstochowie.
Stefański, R. A. (2025). Komentarz do art. 206. W: J. Kosonoga (red.), Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: Legalis.
Szewczyk, M. (2016). System Prawa Karnego (t. 10, red. P. Hofmański). Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck.
Szymańska, K. (2012). Wspólnota mormonów a prawo Kościoła katolickiego. Problem zawarcia małżeństwa mieszanego. Płock: Płocki Instytut Wydawniczy.
Urban, K. (1994). Mniejszości religijne w Polsce 1945–1991. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
Wala, K. (2025). Komentarz do art. 200. W: J. Kulesza (red.), Kodeks karny. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Wall, E., Pulitzer, L. (2008). Stolen Innocence. My Story of Growing Up in a Polygamous Sect, Becoming a Teenage Bride, and Breaking Free of Warren Jeffs. New York: William Morrow.
Wigger, J. H. (1998). Taking Heaven by Storm. Methodism and the Rise of Popular Christianity in America. Oxford−New York: Oxford University Press.
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
