Transport zwierząt egzotycznych w UE a multicentryczność systemów prawnych na przykładzie regulacji odnoszących się do transportu tygrysów z Włoch przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2019 r.

Małgorzata Maria Lubelska-Sazanów

Uniwersytet Śląski w Katowicach , Польща
https://orcid.org/0000-0002-0381-7142


Анотація

Głównym założeniem publikacji jest ocena norm prawnych dotyczących przewozu zwierząt egzotycznych obowiązujących na terenie Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem ich obowiązywania i przestrzegania w krajach, w których doszło do ich naruszenia lub nieskutecznego zastosowania w opisywanym przypadku. Na podstawie analizy zależności pomiędzy nieprawidłowościami w stosowaniu regulacji prawnych dotyczących przewozu zwierząt egzotycznych w Europie, a wystąpieniem sytuacji faktycznej, w której doszło do śmierci jednego z tygrysów i zagrożenia życia pozostałych osobników, możliwe jest także znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy w przedstawianym stanie prawnym występuje tzw. luka prawna, jak również zaproponowanie subiektywnych rozwiązań prawnych mających na celu uniknięcie podobnych sytuacji w przyszłości. Zawarte w tekście rozważania dokonywane są na podstawie rozporządzeń i dyrektyw UE oraz przepisów krajowych (przy czym w odniesieniu do stosowania przepisów prawnych UE – zachodzą także odniesienia do ich stosowania przez włoskie organy prawa, jako kraju w którym rozpoczął się transport tygrysów). W zakończeniu przedstawione zostały wnioski, mające na celu zapewnić większą ochronę zwierzętom egzotycznym w czasie ich transportu (przede wszystkim transgranicznego).

Autorka wykazuje, że w opisywanym przypadku nie występuje luka prawna, a doszło jedynie do błędnej interpretacji, a następnie stosowania prawa UE przez organy państwowe Włoch i Polski, wskazując podstawowe zagrożenia dobrostanu dzikich zwierząt podczas transportu przez kraje UE. Po pierwsze: brak jest odgórnego systemu kontroli na poziomie UE; po drugie: uwidocznione zostały wady funkcjonowania systemu TRACES, po trzecie: dużą trudność sprawia wskazanie norm prawnych na poziomie ponadnarodowym dotyczących zwierząt egzotycznych.

Ключові слова:

multicentryczność systemów prawnych, zasada pierwszeństwa prawa UE, zwierzęta egzotyczne, transport zwierząt zagrożonych, prawo UE, międzynarodowe prawo publiczne, prawo publiczne, prawo weterynaryjne, tygrysy



Animal legislations in the world at national level, https://www.globalanimallaw.org/database/ national/index.html [dostęp: 10.02.2020 r.].

Cussen V.A., Enforcement of Transport Regulations: the EU as Case Study, w: Long Distance Transport and Welfare of Farm Animals, red. M.C. Appleby, V. Cussen, L. Garcés, L.A. Lambert, J. Turner, Wallingford 2008.

Czapliński W., Unia nie jest potworem, w: Implementacja prawa integracji europejskiej w krajowych porządkach prawnych, red. C. Mika, Toruń 1998.

Dendera-Gruszka M., Masłowski D., Kulińska E., Maras D., Uwarunkowania prawne dotyczące pojazdów wykorzystywanych do przewozu zwierząt, w: Innowacje w zarządzaniu i inżynierii produkcji, t. 1, red. R. Knosala, Opole 2018.

Elżanowski A., Czym jest i nie jest dobrostan, w: Dobrostan zwierząt. Różne perspektywy, red. H. Mamzer, Gdańsk 2018.

Główny Lekarz Weterynarii ws. tygrysów: Polskie służby weterynaryjne wywiązały się z zadań. Lekarz graniczny otrzymał nagrodę, Dziennik GazetaPrawna.pl, 6.11.2019, https://www.gazetaprawna.pl/artykuly/1438460,glowny-lekarz-weterynarii-ws-tygrysow--polskie-sluzby-weterynaryjne-wywiazaly-sie-z-zadan-lekarz-graniczny-otrzymal-nagrode.html [dostęp: 10.02.2020 r.].

Górski M., Prawo ochrony środowiska, Warszawa 2018.

Hantz K., Żukowska K., Grieger A., Wymagania stawiane środkom transportu przy przewozie zwierzat żywych, Autobusy 2016, nr 8, ss. 236–239.

Klat-Wertelecka L., Zasada pierwszeństwa prawa unijnego w działaniu organów administracji publicznej, w: Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej w praktyce działania organów władzy publicznej RP, red. M. Jabłoński, S. Jarosz- Żukowska, Wrocław 2015.

Kalisz A., Multicentryczność systemu prawa polskiego a działalność orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2007, z. 4, s. 35.

Kot K., Są zarzuty dla lekarza weterynarii. Chodzi o transport tygrysów, RMF24, 25.11.2019 r., https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-sa-zarzuty-dla-lekarza-weterynarii-chodzi-o-transport-tygrys,nId,3354030 (dostęp: 10.02.2020 r.).

Krämer L., EU Environmental Law, London 2016.

Król M. A., Humanitarna ochrona zwierząt, w: Prawa i obowiązki przedsiębiorców w ochronie środowiska. Zarys encyklopedyczny, red. P. Korzeniowski, Warszawa 2010.

Kupczyński R., Transport zwierząt – o czym trzeba pamiętać?, agroFakt24, https://www.agrofakt.pl/transport-zwierzat/ [dostęp: 9.03.2021 r.].

Kustra A., Polemika. Wokół multicentryczności systemu prawa, Państwo i Prawo 2006, z. 6.

Łętowska E., Multicentryczność współczesnego systemu prawa i wykładnia jej przyjazna, w: Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa profesora Maksymiliana Pazdana, red. L. Ogiegło, W. Popiołek, M. Szpunar, Kraków 2002.

Łętowska E., Multicentryczność współczesnego systemu prawa i jej konsekwencje, Państwo i Prawo 2005, z. 4.

Maślankiewicz R., Tygrysy i dostęp do informacji publicznej, Sieć obywatelska, 11.12.2019, https:// siecobywatelska.pl/tygrysy-i-dostep-do-informacji-publicznej/ [dostęp: 10.02.2020 r.].

Pietrzykowski T., Naturalizm i granice nauk prawnych. Esej z metodologii prawoznawstwa, Warszawa 2017.

Rott-Pietrzyk E., w: System Prawa Prywatnego, t. 20A: Prawo prywatne międzynarodowe, red. M. Pazdan, Warszawa 2014.

Szczepańska A., Wymogi dotyczące środków transportowych przy przewozie zwierząt żywych, Logistyka 2012, nr 3.

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wpływu rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu, Bruksela, dnia 10.11.2011, KOM(2011) 700 wersja ostateczna.

TVN24 (Autor: js//now,FC/gp), Udało nam się uratować dziewięć istnień tygrysich. Jeden jest w ciężkim stanie, https://tvn24.pl/polska/tygrysy-z-granicy-z-bialorusia-trafily-do-zoo-w-poznaniu-i-czluchowie-ra981836–2307337 [dostęp: 10.02.2020 r.].

Wspólne Oświadczenie Prezesa Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej i Przewodniczącej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pracowników Inspekcji Weterynaryjnej z dnia 2.12.2019 r., https://www.vetpol.org.pl/images/pismarozne/WSPÓLNE_OŚWIADCZENIE_KILW_OZZPIW.pdf (dostęp: 10.02.2020 r.).

Ząbek E., Kulbacka N., International and National Legal Standards for the Protection of Wild Animals, w: Legal protection of animals, red. E. Kruk, G. Lubeńczuk, H. Spasowska-Czarny, Lublin 2020.

Ziembiński Z., Metodologiczne zagadanienia prawoznawstwa, Warszawa 1974.

Опубліковано
2021-09-28


Lubelska-Sazanów, M. M. (2021). Transport zwierząt egzotycznych w UE a multicentryczność systemów prawnych na przykładzie regulacji odnoszących się do transportu tygrysów z Włoch przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2019 r. Studia Prawnicze KUL, (3), 123–140. https://doi.org/10.31743/sp.11243

Małgorzata Maria Lubelska-Sazanów  malgorzata.lubelska-sazanow@us.edu.pl
Uniwersytet Śląski w Katowicach https://orcid.org/0000-0002-0381-7142



Ліцензія

Автор заявляє, що твір є оригінальним твором і не порушує жодних особистих або майнових прав третіх осіб, a також, що його авторські права на твір не обмежені в межах договору, підписаного з Видавцем.

Автор публікації безоплатно передає Видавцю майнові авторські майнові права на твір (статтю), поданий до публікації, без обмежень що до часу та території в таких сферах використання:

а) виготовлення, запис і збільшення за допомогою певної техніки копій, включаючи техніку друку, магнітний запис та цифрову техніку;

b) введення на ринок, позичання або надання в оренду оригіналу чи копій Твору та розповсюдження у формі відкритого доступу відповідно до змісту ліцензії Creative Commons Визнання Авторства 4.0 Міжнародна (також відомої як CC BY), доступної за адресою:

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl;

c) включення Твору до складу колективного твору;

d) оприлюднення на веб-сайті журналу, публічне виконання, виставка, демонстрація, відтворення, трансляція та ретрансляція, а також надання Твору доступним для громадськості таким чином, щоб кожен міг мати доступ до них у місці та в час, вибраний ними;

e) завантаження Твору в електронній формі на електронні платформи або інше завантаження Твору в електронній формі в Інтернет чи іншу мережу.

Авторські майнові права на твір передаються безоплатно при підписанні договору.