De Maria Numquam Satis Vere: The Conciliar Genesis of Stanisław Celestyn Napiórkowski’s Mariology in Context
Kazimierz Pek
The John Paul II Catholic University of Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-1492-6747
Abstract
The concept of practicing Mariology in context was developed in 20th-century Polish theology. Its author is Stanisław Celestyn Napiórkowski, an outstanding theologian and a recognized authority in the international community of Mariologists and ecumenists. The origins of his way of practicing Mariology should be sought in the teaching of the Second Vatican Council. Based on Napiórkowski’s legacy, his concept rests on two fundamental principles—the Christological image of God and the image of the Church as communion—and on three methodological ways of practicing it: based on the Word of God and the signs of Christ, on dialogue and the unity of Christians, and on the experience of the Church and in the Church. Napiórkowski’s methodological-theological model was built on the conciliar hermeneutic of development and has a distinct contextual dimension. However, it cannot be fully classified as classical contextual theology. Practicing Mariology in context by Napiórkowski significantly modified the popular motto De Maria numquam satis vere.
Keywords:
Stanisław Celestyn Napiórkowski, Mariology in context, contextual theology, hermeneutics of development, Second Vatican CouncilReferences
Amato, Angelo. 1980. “Mariologia in contesto: Un esempio di teologia inculturata; Il volto meticcio di Maria di Guadalupe.” Marianum 42:421–69.
Amato, Angelo. 1994. “Inculturazione e Mariologia.” Theotokos 2:163–95.
Amato, Angelo. 1995. “L’incarnazione e l’inculturazione della fede: Riflessioni introduttive.” Theotokos 3:369–83.
Bevans, Stephen B. 1992. Models of Contextual Theology. Faith and Cultures Series. Maryknoll, NY: Orbis Books.
Bevans, Stephen B. 2002. Models of Contextual Theology. Rev. and exp. ed. Faith and Cultures Series. Maryknoll, NY: Orbis Books.
Dicastery for the Doctrine of the Faith. 2025. Mater Populi Fidelis. https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/documents/rc_ddf_doc_20251104_mater-populi-fidelis_en.html.
Donneaud, Henry. 2013. “Debata wokół hermeneutyki Soboru.” Christianitas 53–54:289–308.
Galinier-Pallerola, Jean-François, Christina Delarbre, and Hervé Gaignard. eds. 2012. Vatican II, 50 ans après: Interpretation, reception, mise en oeuvre et developpements doctrinaux 1962–2012. Perpignan: Artège.
Gilski, Marek. 2006. Mariologia kontekstualna św. Augustyna. Mariologia w Kontekście 6. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Klauza, Karol. 2008. “Mariologia w kontekście.” In W nurcie polskiej mariologii: Materiały z sympozjum mariologicznego z okazji 50-lecia Katedry Mariologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Lublin, 24 października 2007 roku, edited by Kazimierz Pek and Teofil Siudy, 5–8. Biblioteka Mariologiczna 11. Częstochowa–Lublin: Polskie Towarzystwo Mariologiczne.
Laurentin, René. 2008. “Stanisław Napiórkowski: Teologiczna kariera w świetle soboru.” In W nurcie polskiej mariologii: Materiały z sympozjum mariologicznego z okazji 50-lecia Katedry Mariologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Lublin, 24 października 2007 roku, edited by Kazimierz Pek and Teofil Siudy, 160–163. Biblioteka Mariologiczna 11. Częstochowa–Lublin: Polskie Towarzystwo Mariologiczne.
Napiórkowski, Andrzej A., Damian Wąsek, and Marek Gilski. eds. 2025. Wokół pytań o teologię kontekstualną: Refleksja nad Listem apostolskim Ad theologiam promovendam. Przestrzenie Wiary 12. Kraków: Wydawnictwo “scriptum”.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1967. “Ou en est la mariologie?” Concilium 3 (29): 97–112.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1975. “Zbawcze funkcje słowa Bożego według Księgi Zgody.” Ateneum Kapłańskie 67 (401): 321–30.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1985. “Ecumenismo.” In Nuovo dizionario di mariologia, edited by Stefano De Fiores, 518–27. Milano: Paoline.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1988. Spór o Matkę: Mariologia jako problem ekumeniczny. Teologia w Dialogu 3. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1992. “Trudne dojrzewanie mariologii soborowej.” In Matka i Nauczycielka: Mariologia Soboru Watykańskiego II, by Celestyn Stanisław Napiórkowski and Jan Usiądek, 13–182. Biblioteka Mariologiczna 1. Niepokalanów: Wydawnictwo Ojców Franciszkanów.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1996a. Jak uprawiać teologię. Wrocław. Wydawnictwo TUM.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 1996b. “O Maryi nigdy dość, ale poprawnie: Z o. Stanisławem Celestynem Napiórkowskim rozmawiają Elżbieta Adamiak i Monika Waluś.” In Dzieci Soboru zadają pytania: Rozmowy o Soborze Watykańskim II, edited by Zbigniew Nosowski, 91–112. Biblioteka “Więzi” 89. Warszawa: Więź.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2000. “O mariologię w kontekście.” In Per Spiritum ad Mariam: Implikacje mariologiczne pneumatologii Y. Congara, by Kazimierz Pek, 5–6. Mariologia w Kontekście 1. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2004a. “Jak uprawiać mariologię?” Salvatoris Mater 6 (3): 181–91.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2004b. Służebnica Pana (problemy – poszukiwania – perspektywy). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2005. “O Schillebeeckxa mariologii w kontekście.” In Od Matki Odkupienia do Matki wszystkich wierzących: Mariologia Edwarda Schillebeeckxa, edited by Antoni Nadbrzeżny, 5–7. Mariologia w Kontekście 5. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2006. “O św. Augustyna mariologii w kontekście.” In Mariologia kontekstualna św. Augustyna, by Marek Gilski, 5–6. Mariologia w Kontekście 6. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2008a. “Mariologia lubelska w dialogu z Kościołami, z kulturą i społeczeństwem.” In W nurcie polskiej mariologii: Materiały z sympozjum mariologicznego z okazji 50-lecia Katedry Mariologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Lublin, 24 października 2007 roku, edited by Kazimierz Pek and Teofil Siudy, 51–63. Biblioteka Mariologiczna 11. Częstochowa–Lublin: Polskie Towarzystwo Mariologiczne. Napiórkowski, Celestyn Stanisław, ed. 2008b. Mariologia w kontekście. vols. 3. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2009. Ja, Służebnica Pana (problemy – poszukiwania – perspektywy). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2011. Spór o Matkę: Mariologia jako problem ekumeniczny. 2nd rev. ed. Teologia w Dialogu 12. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2015. Oto Ja, Służebnica Pana (problemy – poszukiwania – perspektywy). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław. 2019. Matka (problemy – poszukiwania – perspektywy). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Napiórkowski, Celestyn Stanisław, and Krzysztof Kowalik, 1999. eds. Doświadczam i wierzę. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL.
Pek, Kazimierz. 2011. “Matka Pana: Od sporu do dialogu.” In Spór o Matkę: Mariologia jako problem ekumeniczny, 7–10. 2nd rev. ed. Teologia w Dialogu 12. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Pek, Kazimierz. 2014. “Mariologia ekumeniczna według S. C. Napiórkowskiego.” Roczniki Teologiczne 61 (2): 99–113.
Pek, Kazimierz. 2020. Beata Patrum: Koncept patrystyczny w mariologii Soboru Watykańskiego II. Prace Wydziału Teologii 222. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Pek, Kazimierz. 2021. “Polskie perspektywy mariologii w kontekście.” Studia Nauk Teologicznych PAN 16:123–36. https://doi.org/10.31743/snt.12554.
Pek, Kazimierz. 2025. “Naśladowanie Maryi a formowanie osoby: Potencjał biograficzno-pedagogiczny teologii S. Celestyna Napiórkowskiego.” Biografistyka Pedagogiczna 10 (4): 121–35. https://doi.org/10.36578/BP.2025.10.80.
Peretto, Elio. 1996. L’Immagine Teologica di Maria, oggi Fede e Cultura: Atti del 10o Simposio Internazionale Mariologico (Roma, 4–7 ottobre 1994). Roma: Marianum.
Saniewski, Michał. 2008. “Postulat S. C. Napiórkowskiego OFMConv uprawiania mariologii w kontekście.” In W nurcie polskiej mariologii: Materiały z sympozjum mariologicznego z okazji 50-lecia Katedry Mariologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Lublin,
października 2007 roku, edited by Kazimierz Pek and Teofil Siudy, 75–141. Biblioteka Mariologiczna 11. Częstochowa–Lublin: Polskie Towarzystwo Mariologiczne.
Schillebeeckx, Edward. 2010. “Letter from Edward Schillebeeckx to the Participants in the Symposium Theology for the 21st Century: The Enduring Relevance of Edward Schillebeeckx for Contemporary Theology (Leuven – 3–6 December 2008).” In Edward Schillebeeckx and Contemporary Theology, edited by Lieven Boeve, Frederiek Depoortere, and Stephan Van Erp, xiv–xvi. London–New York: Clark.
Siwak, Wacław. 2022/2023. “Stanisław Celestyn Napiórkowski OFMConv, Teologia w Polsce na przełomie tysiącleci,” review of Teologia w Polsce na przełomie tysiącleci, by Stanisław Celestyn Napiórkowski. Premislia Christiana 20:251–54.
The John Paul II Catholic University of Lublin https://orcid.org/0000-0003-1492-6747
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
The author(s) grant (s) to the Licensee a non-exclusive and royalty-free license in accordance with the provisions of the Appendix: LICENSE TO USE THE WORK
