The Reception of Vaticanum II in the Apologetics of Józef Myśków (1927–1988)
Przemysław Artemiuk
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego , Polskahttps://orcid.org/0000-0001-5337-0329
Abstrakt
The aim of this article is to present the reception of Vatican II teachings in the apologetics of Józef Myśków (1927–1988), a theologian and apologist associated with the Warsaw School of Apologetics, which conducted research and teaching at the Faculty of Theology of the Academy of Catholic Theology in Warsaw from 1956 to 1992. With the conclusion of the Second Vatican Council and the publication of the council’s documents, a shift can be observed in Myśków’s scholarly reflections. The Warsaw apologist, keenly interested in Vatican II, not only undertook analysis of key texts but, above all, rebuilt his own apologetic system to incorporate the thought of the latter council. Using an analytical method, the author of the article presents the debate on apologetics after the Second Vatican Council, as reflected in the writings of the Warsaw professor. The second part is devoted to Myśków’s concept of ecumenical apologetics in its theoretical and practical dimensions. The analyses conducted allow us to conclude that, according to Myśków, apologetics after the last council is tenable, although it should be supplemented with selected issues proposed by the documents of Vatican II, both in terms of Christology and ecclesiology. Inspired by ecumenical ideas, Myśków proposes a new approach to apologetics, with a clear ecumenical slant. While he admits that it was not the council itself that gave rise to this idea, the council’s teachings confirmed and strengthened his beliefs regarding the integration of apologetics and ecumenism. As a result, Myśków creates his own, original concept of apologetics, which is being called comparative. In addition to his theoretical efforts related to the new model of apologetics, the Warsaw professor undertakes practical activities, promoting doctoral theses with a clear apologeticecumenical profile and preparing scholarly articles based on the methodology he has developed.
Słowa kluczowe:
Józef Myśków, apologetics, Warsaw Apologetic School, Second Vatican Council, ecumenismBibliografia
Artemiuk, Przemysław. 2025a. “Apologetyka w ujęciu Józefa Myśkowa (1927–1988).” Studia Warmińskie, no. 62, 181–201. https://doi.org/10.31648/sw.11252.
Artemiuk, Przemysław. 2025b. “Ekumeniczne zainteresowania warszawskich apologetyków.” Studia Oecumenica, no. 25, 43–61. https://doi.org/10.25167/so.5989.
Gogolewski, Tadeusz. 1991. “Wspomnienie o ks. prof. Józefie Myśkowie.” Studia Theologica Varsaviensia 29 (1): 5–18.
Korbut, Ewa. 2003. Koncepcja apologetyki ekumenicznej w ujęciu ks. Józefa Myśkowa (1927–1988). Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne.
Kwiatkowski, Wincenty. 1959. “Przedmiot apologetyki naukowej.” Collectanea Theologica 30 (1–4):10–19.
Kwiatkowski, Wincenty. 1965. “Początki i rozwój warszawskiej szkoły apologetycznej.” Studia Theologica Varsaviensia 3 (1): 5–17.
Myśków, Józef. 1959. “Ludzkie psychiczne ‘Ja’ jako ośrodek psychicznej jedności Chrystusa.” Roczniki Teologiczno-Kanoniczne 6 (4): 36–59.
Myśków, Józef. 1960. “O ludzkim psychicznym ‘Ja’ Chrystusa.” Homo Dei 29 (2): 226–38.
Myśków, Józef. 1965. “Apologetyka a teologia.” Studia Warmińskie 2:171–204.
Myśków, Józef. 1967. “Przedmiot materialny apologetyki naukowej wobec historyczno-morfologicznych badań R. Bultmanna i jego szkoły.” Studia Warmińskie 4:161–286.
Myśków, Józef. 1968a. “Egzystencjalny agnostycyzm metodyczny wzglądem najstarszej apologii chrześcijaństwa: Studium z zakresu teorii apologetyki stosowanej.” Studia Warmińskie 5:241–74.
Myśków, Józef. 1968b. “Problematyka soborowa w Collectanea Theologica.” Collectanea Theologica 38 (4): 171–73.
Myśków, Józef. 1969. “Niektóre elementy apologetyki naukowej w polskiej literaturze posoborowej.” In Posoborowe publikacje teologiczne w Polsce, edited by Józef Myśków and Bernard Przybyszewski, 17–40. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Myśków, Józef. 1970a. “Przedmiot materialny apologetyki stosowanej wobec uchwał Soboru Watykańskiego II.” In Myśl posoborowa w Polsce, edited by Józef Myśków, 132–43. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Myśków, Józef. 1970b. “System apologetyki totalnej jako przedmiot wykładów w wyższych seminariach duchownych.” Studia Theologica Varsaviensia 8 (1): 51–65.
Myśków, Józef. 1970c. “W sprawie doktrynalnych konsekwencji Soboru Watykańskiego II w zakresie apologetyki.” In Myśl posoborowa w Polsce, edited by Józef Myśków, 331–39. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Myśków, Józef. 1972. “Egzystencjalna interpretacja teologiczna i jej krytyka.” Studia Theologica Varsaviensia 19 (1): 17–29.
Myśków, Józef. 1973. Apologetyka stosowana w zarysie: Jezus z Nazaretu w swej świadomości religijnej. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
Myśków, Józef. 1976. “Apologetyka a ekumenizm.” Collectanea Theologica 46 (2): 53–69.
Myśków, Józef. 1979. “Teksty prymacjalne w interpretacji współczesnych teologów prawosławnych.” Collectanea Theologica 49 (3): 23–50.
Myśków, Józef. 1980. “Ewangelicka teologia fundamentalna.” Studia Theologica Varsaviensia 18 (2): 83–101.
Myśków, Józef. 1986. Zagadnienia apologetyczne. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej. Wilemski, Edmund. 1967. “Struktura apologetyki totalnej.” Roczniki Teologiczno-Kanoniczne 14 (2):107–19.
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego https://orcid.org/0000-0001-5337-0329
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Autor/Autorzy udziela/ją Licencjobiorcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji, zgodnie z postanowieniami załącznika: LICENCJA NA KORZYSTANIE Z UTWORU
