Postmortem Punishment in the Parable of Lazarus and the Rich Man (Luke 16:19-31): Between Coherence and Indeterminacy of Luke’s Eschatology


Abstrakt

Biorąc za punkt wyjścia powszechnie znany brak spójności pomiędzy obrazem kary pośmiertnej zawartym w przypowieści o ubogim Łazarzu (Łk 16:19-31) a innymi Łukaszowymi konceptualizacjami życia pozagrobowego, autor artykułu bada wspomniany obraz w relacji do ogólnego tła Łukaszowej eschatologii. W pierwszej części zostają wydobyte na światło zarówno dwubiegunowy horyzont ideologiczny Łukasza jak i powiązanie eschatologii z etyką dóbr materialnych. Ujawniona zostaje w ten sposób ogólna spójność pomiędzy przypowieścią a Łukaszową perspektywą eschatologiczną. Kara pośmiertna zostaje ukazana jako natychmiastowa i ostateczna. W drugiej części zostają wyeksponowane elementy niedookreśloności obecne w Łukaszowej eschatologii. Ukazane zostaje jak bogata struktura Łukaszowej narracji pozwala na generowanie dodatkowych możliwości interpretacji pozagrobowych cierpień bogacza. W rezultacie, precyzyjna kwalifikacja kary jako ostatecznej, czyli nie tymczasowej, nie daje się orzec w sposób zupełnie jednoznaczny.


Słowa kluczowe

Łk 16:19-31; eschatologia; metalepsa; kara wieczna; niedookreśloność narracji

Aletti, J.-N., Le Jésus de Luc (Jésus et Jésus-Christ 98; Paris: Mame-Desclée 2011).
Anderson, G.A., Charity: The Place of the Poor in the Biblical Tradition (New Haven, CT: Yale University Press 2013).
Anderson, G.A., Sin: A History (New Haven, CT: Yale University Press 2009).
Bauckham, R., „Descents to the Underworld”, The Fate of the Dead: Studies on the Jewish and Christian Apocalypses (NovTSup 93; Leiden: Brill 1998) 9-48. [Reprint of „Descents to the Underworld”, Anchor Bible Dictionary (ed. D.N. Freedman) (New York: Doubleday 1992) II, 145-159.]
Bauckham, R., „Early Jewish Visions of Hell”, The Fate of the Dead: Studies on the Jewish and Christian Apocalypses (NovTSup 93; Leiden: Brill 1998) 49-80. [Reprint of „Early Jewish Visions of Hell”, The Journal of Theological Studies 41 (1990) 355-385.]
Bauckham, R., „Hades, Hell”, Anchor Bible Dictionary (ed. D.N. Freedman) (New York: Doubleday 1992) III, 14-15.
Bauckham, R., „The Rich Man and Lazarus: The Parable and the Parallels”, The Fate of the Dead: Studies on the Jewish and Christian Apocalypses (NovTSup 93; Leiden: Brill 1998) 97-118. [Reprint of „The Rich Man and Lazarus: The Parable and the Parallels”, New Testament Studies 37 (1991) 225-246.]
Bauckham, R., „Visiting the Places of the Dead in the Extra-Canonical Apokalypses”, The Fate of the Dead: Studies on the Jewish and Christian Apocalypses (NovTSup 93; Leiden: Brill 1998) 81-96. [Reprint of „Visiting the Places of the Dead in the Extra-Canonical Apokalypses”, Proceedings of the Irish Biblical Association 18 (1995) 78-93.]
Bredenhof, R., Failure and Prospect: Lazarus and the Rich Man (Luke 16:19-31) in the Context of Luke-Acts (LNTS 603; London: Bloomsbury T&T Clark 2018).
Bridge, S.L., ‘Where the Eagles Are Gathered’: The Deliverance of the Elect in Lukan Eschatology (JSNTSup 240; Sheffield: Sheffield Academic Press 2003).
Carroll, J.T., Response to the End of History: Eschatology and Situation in Luke-Acts (SBLDS 92; Atlanta, GA: Scholars 1988).
Chance, B.J., Jerusalem, the Temple, and the New Age in Luke-Acts (Macon, GA: Mercer University Press 1988).
Coleridge, M.B., The Birth of the Lukan Narrative: Narrative as Christology in Luke 1–2 (JSNTSup 88; Sheffield: Sheffield Academic Press 1993).
Conzelmann, H., Die Mitte der Zeit. Studien zur Theologie des Lukas (BHT 17; Tübingen: Mohr Siebeck 1954).
Crimella, M., Marta, Marta! Quatro esempi di «triangolo drammatico» nel «grande viaggio di Luca» (Studi e Ricerche. Sezione Biblica; Assisi: Cittadella Editrice 2009).
Crossan, J.D., In Parables: The Challenge of the Historical Jesus (New York: Harper & Row 1973).
Dupont, J., „L’après-mort dans l’œuvre de Luc”, Revue Théologique de Louvain 3 (1972) 3-21.
Eubank, N., „Prison, Penance or Purgatory: The Interpretation of Matthew 5.25–26 and Parallels”, New Testament Studies 64 (2018) 162-177.
Frey, J., „New Testament Eschatology – An Introduction. Classical Issues, Disputed Themes, and Current Perspectives”, Eschatology of the New Testament and Some Related Documents (ed. J.G. van der Watt) (WUNT 2. Reihe 315; Tübingen: Mohr Siebeck 2011) 3-32.
Garrison, R., Redemptive Almsgiving in Early Christianity (JSNTSup 77; Sheffield: Sheffield Academic Press 1993).
Giambrone, A., Sacramental Charity, Creditor Christology, and the Economy of Salvation in Luke’s Gospel (WUNT 2. Reihe 439; Tübingen: Mohr Siebeck 2017).
Gillner, J., Gericht bei Lukas (WUNT 2. Reihe 401; Tübingen: Mohr Siebeck 2015).
Gowler, D.B., „‘At His Gate Lay a Poor Man’: A Dialogic Reading of Luke 16:19-31”, Perspectives in Religious Studies 32 (2005) 249-265.
Green, J., „Eschatology and the Nature of Humans: A Reconsideration of Pertinent Biblical Evidence”, Science and Christian Belief 14 (2002) 33-50.
Green, J., The Gospel of Luke (NICNT; Grand Rapids, MI: Eerdmans 1997).
Gressmann, H., Vom reichen Mann und armen Lazarus: eine literargeschichtliche Studie (Abhandlungen der königlich preussischen Akademie der Wissenschaften: Philosophisch-historische Klasse 1918, 7; Berlin: Verlag der königlich Akademie der Wissenschaften 1918).
Haacker, K.B., „Der Geist und das Reich im Lukanischen Werk: Konkurrenz oder Konvergenz zwischen Pneumatologie und Eschatologie?”, New Testament Studies 59 (2013) 325-345.
Hahn, S., „Kingdom and Church in Luke-Acts: From Davidic Christology to Kingdom Ecclesiology”, Reading Luke: Interpretation, Reflections, Formation (eds. C. Bartholomew – J. Green – A. Thiselton) (Grand Rapids, MI: Zondervan 2005) 294-326.
Herzog II, W.R., Parables as Subversive Speech: Jesus as Pedagogue of the Oppressed (Louisville, KY: Westminster/John Knox Press 1994).
Hock, R.F., „Lazarus and Micyllus: Greco-Roman Backgrounds to Luke 16:19-31”, Journal of Biblical Literature 106 (1987) 447-463.
Hogeterp, A.L.A., Expectations of the End: A Comparative Traditio-Historical Study of Eschatological, Apocalyptic and Messianic Ideas in the Dead Sea Scrolls and the New Testament (STDJ 83; Leiden: Brill 2009).
Horton, D.J., Death and Resurrection: The Shape and Function of a Literary Motif in the Book of Acts (Cambridge: James Clark 2011).
James, M.R., Apocrypha Anecdota: A Collection of Thirteen Apocryphal Books and Fragments Now First Edited from Manuscripts (TS 2/3; Cambridge: The University Press 1893).
Jeremias, J., Die Gleichnisse Jesu, 11th edn. (Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1998).
Jervell, J., „The Law in Luke-Acts”, Harvard Theological Review 64 (1971) 21-36.
Jülicher, A., Die Gleichnisreden Jesu. Zweiter Teil: Auslegung der Gleichnisreden der drei ersten Evangelien (Freiburg im Breisgau: Mohr Siebeck 1899).
Lehtipuu, O., The Afterlife Imagery in Luke’s Story of the Rich Man and Lazarus (NovTSup 123; Leiden: Brill 2007).
Maddox, R., The Purpose of Luke-Acts (FRLANT 126; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1982).
Mattill, A.J. Jr., Luke and the Last Things: A Perspective for the Understanding of Lukan Thought (Dillsboro, NC: Western North Caroline Press 1979).
Miller, A.C., Rumors of Resistance: Status Reversals and Hidden Transcripts In the Gospel of Luke (Emerging Scholars; Minneapolis, MN: Fortress Press 2014).
Nielsen, A.E., Until It Is Fulfilled: Lukan Eschatology According to Luke 22 and Acts 20 (WUNT 2. Reihe 126; Tübingen: Mohr Siebeck 2000).
Phillips, T.E., „Reading Recent Readings of Issues of Wealth and Poverty in Luke and Acts”, Currents in Biblical Research 1 (2003) 231-269.
Rindge, M.S., „The Rhetorical Power of Death and Possessions in Luke’s Gospel”, Review and Expositor 112 (2015) 555-572.
Roose, H., „Umkehr und Ausgleich bei Lukas: Die Gleichnisse vom verlorenen Sohn (Lk 15.11–32) und vom reichen Mann und armen Lazarus (Lk 16.19–31) als Schwestergeschichten”, New Testament Studies 56 (2009) 1-21.
Schellenberg, R.S., „Which Master? Whose Steward? Metalepsis and Lordship in the Parable of the Prudent Steward (Lk. 16.1-13)”, Journal for the Study of the New Testament 30 (2008) 263-288.
Smith, D.E., „Table Fellowship As a Literary Motif in the Gospel of Luke”, Journal of Biblical Literature 106 (1987) 613-638.
Somov, A., Representations of the Afterlife in Luke-Acts (LNTS 556; London: Bloomsbury T&T Clark 2017).
Somov, A. – Voinov, V., „‘Abraham’s Bosom’ (Luke 16:22-23) as a Key Metaphor in the Overall Composition of the Parable of the Rich Man and Lazarus”, Catholic Biblical Quarterly 79 (2017) 615-633.
Stigall, J., „‘They have Moses and the Prophets’: The Enduring Demand of the Law and Prophets in the Parable of the Rich Man and Lazarus”, Review and Expositor 112 (2015) 542-554.
Strong, J.D., „Lazarus and the Dogs: The Diagnosis and Treatment”, New Testament Studies 64 (2018) 178-193.
Wilson, S.G., Luke and the Law (Cambridge: Cambridge University Press 1983).
Wolter, M., „Eschatology in the Gospel According to Luke”, Eschatology of the New Testament and Some Related Documents (ed. J.G. van der Watt) (WUNT 2. Reihe 315; Tübingen: Mohr Siebeck 2011) 91-108.
Wolter, M., Das Lukasevangelium (HNT 5; Tübingen: Mohr Siebeck 2008).
Woodington, J.D., „Charity and Deliverance from Death in the Accounts of Tabitha and Cornelius”, Catholic Biblical Quarterly 79 (2017) 634-650.
Wright, N.T., Jesus and the Victory of God (Christian Origins and the Question of God 2; Minneapolis, MN: Fortress - London: SPCK 1996).

Opublikowane : 2019-09-04


Szkredka, S. (2019). Postmortem Punishment in the Parable of Lazarus and the Rich Man (Luke 16:19-31): Between Coherence and Indeterminacy of Luke’s Eschatology. Verbum Vitae, (36), 109-132. https://doi.org/10.31743/vv.4832

Sławomir Szkredka  sszkredka@stjohnsem.edu
Saint John's Seminary, Camarillo, CA, USA  Stany Zjednoczone
https://orcid.org/0000-0003-0311-1358

Fr. Sławomir Szkredka, a priest of the Archdiocese of Los Angeles, holds doctorates in Sacred Scripture (Pontifical Biblical Institute, 2017) and in Religious Studies (University of the West, 2008). He teaches theology at Saint John’s Seminary in Camarillo, CA, where he also serves as the Director of Human Formation and the Vice-Rector.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl