The construction of the 'Red Church' in Minsk in reports by the polish press in Vilnius, 1906-1910
Roman Jurkowski
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-3424-0307
Abstract
The Neo-Romanesque Church of Saints Simon and Helena, also known as the 'Red Church', is one of the most valuable architectural monuments in Minsk, the capital of Belarus. It was built between 1906 and 1910 by Polish landowner Edward Woyniłłowicz to commemorate his prematurely deceased children. The aim of this article is to show the process of erecting the church as presented in the reports of Polish correspondents based in Minsk for newspapers published in Vilnius. It consists of eight parts, containing extensive excerpts from press reports concerning: the laying of the foundation stone, the establishment and organisation of the building committee, the collection of donation and the issue of land ownership of the church, the controversy surrounding the construction, the attitude of Russian nationalists towards Catholicism and the building of churches, and the organisation of the new parish. The article concludes with a description of the consecration ceremony of the new church in 1910. The scietific value of these press reports, apart from recalling important events in the history of the Church of St Simon and Helena, also lies in their valuable descriptions of the interior of the temple. This is particularly important given the very scarce photographic documentation depicting the original appearance of the church interior, which was rebuilt several times during the Soviet era.
Keywords:
Minsk, Church of St Simon and Helena, construction of the church, Polish press in VilniusReferences
Źródła archiwalne
Nacyjanalnyj Istaricznyj Archiw Biełarusi w Minskie
Fond 1781, opis 5, dieło 114 (Ob postrojke w Minskie nowogo katoliczeskogo kostieła),
k. 50.
Zakład Narodowy im. Ossolińskich
Rkps 13542/II, M. Porowski, Wspomnienia 1904-1918.
Źródła drukowane
Umysł miał jasny i serce miłujące. Edward Woyniłłowicz w dokumentach i materiałach, wybór, opracowanie, wstęp i przypisy R. Jurkowski, Olsztyn 2021.
Woyniłłowicz Edward, Wspomnienia 1847-1928, cz. I, Wilno 1931.
Opracowania
Dzianisau Uładzimer, Kastioł sw. Simeona i sw. Aleny, Minsk 1996.
Hardziewicz Witalij, Rimsko-katolicki kastioł na Bełarussii w XX stst. Lios kastioła sw. Simeona i sw. Aleny w Mińskie w chety perjad, Minsk 2006.
Jaroszewski Tadeusz S., Jeszcze o „Czerwonym kościele”, „Spotkania z Zabytkami”, (1992) nr 8, s. 13-14.
Jurkowski Roman, Czy każdy katolik to Polak? – kresowe, narodowo-religijne dylematy rosyjskiej biurokracji w dokumencie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 1910 roku, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, 52 (2017) nr 2, s. 223-239.
Jurkowski Roman, „Czy nasze racje zawsze służą sprawie polskiej”? Kilka refleksji o kontrowersjach
i sporach między polskimi gazetami w Wilnie w latach 1905-1907, w: Przez region do Europy. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Andrzejowi Staniszewskiemu w 70. rocznicę urodzin, pod red. J. Szydłowskiej, M. Żmijkowskiej, Olsztyn 2019, s. 200-214.
Jurkowski Roman, „Osoba polskiego pochodzenia”. Terminologiczno-prawny aspekt represji po powstaniu styczniowym na Ziemiach Zabranych. „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej”, 54 (2019) nr 1, s. 135-146.
Rudka Szczepan, „Czerwony kościół” w Mińsku, „Spotkania z Zabytkami”, (1992) nr 3, s. 18.
Stefański Krzysztof, Motywy nadreńskie w polskiej architekturze sakralnej początku XX wieku, w: Ars sine scientia nihil est. Księga ofiarowana Profesorowi Zygmuntowi Świechowskiemu, Warszawa 1997, s. 240-246.
Stefański Krzysztof, Polska architektura sakralna. W poszukiwaniu stylu narodowego, Łódź 2000.
Prasa
„Dziennik Wileński”
Wiadomości bieżące. Mińsk. Od naszego korespondenta, nr 34, 10(23) X 1906, s. 3.
„Goniec Wileński”
J.-ski., Z Mińska. Nowy kościół. Wrażenie. Rażąca barwa…, nr 23, 29 I (11 II) 1909, s. 2.
„Kurier Litewski”
E., Listy z Mińska. Korespondencja własna „Kuriera Litewskiego”, nr 200, 8(21) IX 1907, s. 2.
Echa mińskie, nr 119, 25 V (7 VI) 1908, s. 3.
Echa mińskie, nr 135, 15(28) VI 1908, s. 3.
Echa mińskie, nr 32, 8(21) II 1908, s. 3.
Echa mińskie. Kronika, nr 182, 9 (22) VIII 1908, s. 3.
Echa mińskie. Kronika, nr 204, 5(18) IX 1908, s. 3.
Echa mińskie, nr 116, 21 V (3 VI) 1908, s. 3.
Echa mińskie. Kronika, nr 155, 9 (22) VII 1908, s. 3.
Echa mińskie. Kronika. Budowa kościoła, nr 166, 22 VII (4 VIII) 1908, s. 3.
Echa mińskie. Nowy kościół, nr 189, 22 VIII (4 IX) 1909, s. 3.
J. s-i., W sprawie budowy kościołów. Echa mińskie, nr 127, 5(18) VI 1908, s. 3.
Komitet budowy katolickiego kościoła w Mińsku Litewskim ma zaszczyt podać do wiadomości ogółu, nr 159, 21 VII (3 VIII) 1907, s. 4.
Na prowincji. Mińsk, nr 205, 12(25) IX 1906, s. 3.
Z prowincji. Echa mińskie, nr 260, 12(25) XI 1908, s. 3.
Z prowincji. Echa mińskie. Kościół przy ul. Zacharzewskiej, nr 142, 26 VI (9 VII) 1909, s. 3.
Z prowincji. Echa mińskie. Nowy kościół, nr 210, 17(30) IX 1909, s. 2-3.
Z prowincji. Listy z Mińska. Korespondencja własna „Kuriera Litewskiego”, nr 187, 24 VIII (8 IX) 1907, s. 3.
Z prowincji. Echa mińskie. Nowy kościół, nr 256, 7(20) XI 1908, s. 3.
Z prowincji. Echa mińskie. Zmiany w duchowieństwie, nr 217, 25 IX (8 X) 1910, s. 3.
„Kurier Wileński”
Listy do Redakcji, nr 20, 26 X (8 XI) 1910, s. 2.
Prowincja. Nowe napaści czarnej sotni, nr 42, 21 XI (4 XII) 1910, s. 3.
Prowincja. Poświęcenie nowego kościoła, nr 38, 17(30) XI 1910, s. 2.
Prowincja. Poświęcenie nowego kościoła w Mińsku fundacji Woyniłłowiczów, nr 44, 24 XI (7 XII) 1910, s. 2.
Prowincja. Wiadomości kościelne, nr 9, 13(26) X 1910, s. 2.
Prowincja. Wiadomości kościelne, nr 14, 19 X (1 XI) 1910, s. 2.
Prowincja. Nowy kościół, nr 28, 5(18) XI 1910, s. 2. „Nowy Kurier Litewski”
Pietkiewicz Zygmunt Anastazy, Z wrażeń turysty, nr 60, 7(17) III 1917, s. 3. „Tygodnik Wileński”
Ślizień Władysław, Nowy kościół w Mińsku Litewskim, „Tygodnik Wileński”, nr 2, 9(22) I 1911, s. 9.
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie https://orcid.org/0000-0002-3424-0307
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
