Charakterystyka stosunku prawnego łączącego kapelana z podmiotem leczniczym w świetle przepisów prawa polskiego i wybranych regulacji prawa wewnętrznego Kościoła katolickiego


Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest przedstawienie form prawnych nawiązania współpracy podmiotu leczniczego z kapelanem w celu zagwarantowania pacjentom prawa do opieki duszpasterskiej. Problem badawczy stanowi określenie relacji prawnej łączącej kapelana z placówką medyczną, w której pełni posługę. Celem badań było scharakteryzowanie stosunku prawnego łączącego kapelana z podmiotem leczniczym z uwzględnieniem form: umowy o pracę, umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie wolontariatu. Główną metodę badawczą stanowi metoda dogmatyczna oraz w uzupełniającym zakresie metoda historyczna. Wyniki badań prowadzą do wniosku o szczególnym znaczeniu umowy o pracę dla ukształtowania więzi prawnej kapelana z podmiotem leczniczym. Stosunek prawny łączący kapelana z podmiotem leczniczym ma charakter ramowy na gruncie prawa państwowego z uwagi na konieczność poszanowania relacji instytucjonalnych między państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Szczegółowe obowiązki duchownego określa prawo wspólnoty religijnej, z której duchowny się wywodzi, jednakże nie obowiązuje ono automatycznie na forum prawa państwowego.


Słowa kluczowe

kapelan; pacjent; duchowny; kościoły i inne związki wyznaniowe; posługa duszpasterska; wolność sumienia i religii; wolność religijna; duszpasterstwo

Fąka, Marian. 1978. Państwowe prawo wyznaniowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wybór tekstów źródłowych. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Florczak, Izabela. 2015. „Granice rozszerzania instytucji prawa pracy na zatrudnienie cywilnoprawne”. Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis 4: 237-252.

Jaśkowski, Kazimierz. 2018. „Komentarz aktualizowany do art. 140 Kodeksu pracy”. W: Kazimierz Jaśkowski, Eliza Maniewska, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.98.21.94). LEX/el.

Krukowski, Józef. 2008. Polskie prawo wyznaniowe. Warszawa: Lexis Nexis.

Maniewska, Eliza. 2016. „Komentarz do art. 84 Kodeksu pracy”. W: Kodeks pracy. Tom I. Komentarz. Ustawy towarzyszące z orzecznictwem. Europejskie prawo pracy z orzecznictwem, Kazimierz Jaśkowski, Eliza Maniewska. Wolters Kluwer, LEX nr 299456.

Mezglewski, Artur. 2008. „Duszpasterstwa specjalne”. W: Prawo wyznaniowe, Artur Mezglewski, Henryk Misztal, Piotr Stanisz, 200-205. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

Musiała, Anna. 2003. Prawne aspekty wolontariatu. Warszawa: Fundusz Współpracy.

Ożóg, Michał. 2018. „Finansowanie duszpasterstwa specjalnego w podmiotach leczniczych – zarys problemu”. W: Kwestie majątkowe w prawie wyznaniowym, red. Marek Bielecki. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Ożóg, Michał. 2016. „Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej w świetle konstytucyjnej zasady równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych”. Studia z Prawa Wyznaniowego 19: 223-236.

Ożóg, Michał. 2015. „Rejestrowanie kościołów i innych związków wyznaniowych w trybie administracyjnym”. Forum Prawnicze 4: 23-40.

Radwański, Zbigniew, Adam Olejniczak. 2011. Prawo cywilne – część ogólna. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.

Ratajczak, Beata. 2002. „Możliwości sprawowania opieki duszpasterskiej w zakładach leczniczych w okresie Polski Ludowej”. Studia z Prawa Wyznaniowego 4: 109-120.

Skąpski, Michał. 2016. „Komentarz do art. 84 Kodeksu pracy”. W: Kodeks pracy. Komentarz. Krzysztof W. Baran (red.), Bolesław Maciej Ćwiertniak, Sławomir Driczinski, Zbigniew Góral, Anna Kosut, Daniel Książek, Wiesław Perdeus, Jan Piątkowski, Michał Skąpski, Krzysztof Stefański, Monika Tomaszewska, Mirosław Włodarczyk, Teresa Wyka. Wolters Kluwer, LEX nr 277598.

Stanisz, Piotr. 2016. „Opieka duszpasterska w szpitalach publicznych państw UE”. Studia z Prawa Wyznaniowego 19: 307-331.

Stefański, Krzysztof. 2016. „Komentarz do art. 140 Kodeksu pracy”. W: Kodeks pracy. Komentarz, Krzysztof W. Baran (red.), Bolesław Maciej Ćwiertniak, Sławomir Driczinski, Zbigniew Góral, Anna Kosut, Daniel Książek, Wiesław Perdeus, Jan Piątkowski, Michał Skąpski, Krzysztof Stefański, Monika Tomaszewska, Mirosław Włodarczyk, Teresa Wyka. Wolters Kluwer, LEX nr 277598.

Strzelecki, Adam. 2012. „Duszpasterstwo wojskowe. Aspekty finansowo-prawne administracji kościelnej”. Studia z Zakresu Prawa, Administracji i Zarządzania UKW 1: 99-122.

Wagner, Barbara. 2017. „Komentarz do art. 78 Kodeksu pracy”. W: Kodeks pracy. Komentarz. Ludwik Florek (red.), Dorota Dzienisiuk, Katarzyna Gonera, Grzegorz Goździewicz, Monika Latos-Miłkowska, Łukasz Pisarczyk, Jacek Skoczyński, Joanna Unterschütz, Barbara Wagner, Piotr Wojciechowski, Tadeusz Zieliński. Wolters Kluwer Polska, LEX nr 326346.

Wałachowska, Monika. 2009. „Komentarz do art. 36”. W: Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Mirosław Nesterowicz (red.), Ewa Bagińska, Marcin Śliwka, Małgorzata Świderska, Monika Wałachowska, 232-233. Warszawa: Instytut Problemów Ochrony Zdrowia.

Zarzycki, Zdzisław. 2014. „Duszpasterstwo w podmiotach leczniczych”. W: Leksykon prawa wyznaniowego. 100 podstawowych pojęć, red. Artur Mezglewski, 84-87. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-18


Ożóg, M. (2018). Charakterystyka stosunku prawnego łączącego kapelana z podmiotem leczniczym w świetle przepisów prawa polskiego i wybranych regulacji prawa wewnętrznego Kościoła katolickiego. Studia Z Prawa Wyznaniowego, 21, 95-122. https://doi.org/10.31743/spw.194

Michał Ożóg  michal.ozog@doctoral.uj.edu.pl
Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Jagielloński,  Polska
https://orcid.org/0000-0002-4315-5235

Mgr, doktorant w Zakładzie Prawa Kościelnego i Wyznaniowego, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Jagielloński, ul. Gołębia 9, 31-007 Kraków; student Wydziału Prawa Kanonicznego UPJP2.




CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

  1. Zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, autor publikacji przenosi na wydawcę autorskie prawa majątkowe do utworu na wszelkich polach eksploatacji znanych w chwili zawarcia umowy.
  2. Teksty składane do publikacji w „Studiach z Prawa Wyznaniowego" nie mogą naruszać praw autorskich osób trzecich. Oryginalność publikacji naukowej autor potwierdza w składanym oświadczeniu i w podpisywanej umowie wydawniczej.
  3. Za zgodą redakcji opublikowane w czasopiśmie teksty mogą być przedrukowywane w innych publikacjach (ze wskazaniem miejsca ich pierwotnej publikacji). 
  4. Redakcja nie pobiera od autorów żadnych opłat za zgłoszenie tekstu, jego opracowanie oraz publikację, ani nie wypłaca honorariów autorskich. 
  5. Autorzy mają prawo zamieszczać swoje prace (w wersji udostępnionej przez wydawcę) w Internecie (np. w repozytoriach instytucjonalnych lub na własnej stronie internetowej) dopiero po ich opublikowaniu w niniejszym czasopiśmie.
  6. Redakcja zapewnia bezpłatny i otwarty dostęp (ang. open access) do całej zawartości czasopisma, zgodnie z definicją otwartego dostępu BOAI (Budapest Open Access Initiative), co czyni wyniki badań bardziej dostępnymi i wspiera wymianę wiedzy na poziomie krajowym i międzynarodowym.
  7. Teksty opublikowane w tomach 1-13 udostępniane są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych (CC BY-NC-ND 4.0). Obecnie, od tomu 14, teksty opublikowane w "Studiach z Prawa Wyznaniowego" są udostępniane na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa CC BY 4.0.